DXUP FM 105.5 MHz "Upi for Peace" A Community Radio, based in Barangay Nuro, Municipality of Upi, Maguindanao, in Autonomous Region Muslim Mindanao, Philippine Island. DXUP FM broadcasts on frequency 105.5 MHz and can be heard over Upi and South Upi, and nearby municipality in Maguindanao province, part of Lanao del Sur, & Norte, Zamboanga, Sultan Kudarat and Cotabato province. DXUP FM maintain and operated by Community Media Education Council (CMEC).

Home » Post Item » Kahalagahan ng Punong Kahoy

Kahalagahan ng Punong Kahoy

September 16, 2008
September 17, 2008-

Ang punong kahoy ay napakahalaga sa ating kapaligiran. Nililinis nito ang hangin, nagbibigay ng prutas na makakain, tabla (wood)  na magagamit ng tao. Ngunit ang tao patuloy na inuubos ang mga punong kahoy, papaano kasi sinisira nila ang kagubatan na kong saan doon nanahanan ang punong ito.

Ang punong kahoy ang maituturing na pinakamalaking may buhay dito sa mundo.   Ang punong kahoy ang sumasala o umiimbak ng tubig ulan, upang hindi sabay-sabay na umagos    tubig mula sa kabundukan pababa sa kapatagan na sanhi ng mga “flash flood”.

Sa ating kagubatan (forest) ng Pilipinas  matatagpuan ang   mga punong balite (banyan), at iba pang matitigas na punong kahoy na magandang magagamit na tabla tulad ng  apitong, yacal, lauan, camagóng, ipil-ipil, white and red narra, and mayapis.  

Alam ba ninyo na ang Balite ay gamot?

Ano ba ang Balite? (banyan),  Nonok ang tawag ng T’duray, Maguindanaon, Iranon, Meranaw .

Pag banyan ang sinabi mo, tiyak di nila kilala, ngunit pag sinabi mong balite o nonok  kilala. 

Balite ay isang malalaking puno na pwedeng mabuhay kahit saan, kahit sa siyudad, sa kabukiran at nabubuhay din ito ng mahabang panahon-300 taon. May nairecord na pwedeng makisilong ang sampung libong tao.

Ang punong ito ay parasites, hindi tumutubo na hindi muna makapit sa ibang puno at pag malaki na siya ay dahan-dahan namamatay ang kinapitan nito, dahil masasaid na ang laman nito. 

Sa Pilipinas pinangingilagan ang punong balite, papaano kasi pinaniniwalaan na dito nakatira ang mga kapre, duwende, tunong, (engkanto) white lady, maliban pa dito ay makikita natin ang ibat-ibang ibon, paniki, unggoy, kulisap at insekto.  

Dito sa Pilipinas, walang nangangahas na pumutol sa punong ito, sila ay naniniwala na ito ay bahay ng mgha engkanto at magagalit sila sa sinuman ang sisira dito.

Ang lalawigan Phichit  sa Thailand ay sagisag o seal ay banyan (balite) tree.

Sa bansang India ito ang kanilang pambansang punong kahoy. Sa Hindu ay sagradong kahoy, kanilang pinaniniwalaan na ang Diyos na si Siva ay dito palaging nakaupo.

Sa Pilipinas pinaniniwalaan na dito nakatira ang mga kapre, duwende, tunong, (engkanto) white lady, 

Sa ibang bansa sa Asia, ang punong Banyan/balite ay kinatatakutan, sapagkat dahil laki ng puno at hitsura.   Tila dambuhala, kaya naman napakaraming nilikha ang naninirahan doon. Paniki, insekto, ibat-ibang ibon, maliliit man o malalaki. At pinaniniwalaan din  may naninorahan ditto na mga engkanto  sa Maguindanaon Iranon at Meranaw “darpa a tunong” (lugar ng mga engkanto).  Sa mga ibang Pilipino dito raw nakatira ang lumalabas sa gabi na impakto na tinatawag na tikbalang, (tao ang katawan at ulo ay kabayo)

Sa ‘Diksiyunaryong Ingles-Pilipino’ (Sagalongos, 1968) ang salitang ito ay nasusulat sa baybay na ‘baliti’ at sa dalawang diin – malumay at malumi – na parehong pangngalan kung gamitin. Ang pangngalang baliti na diing malumay ay may kahulugang ‘tie for hands or arms’ (tali o panali sa mga kamay o paa). Ang ikalawa na may diing malumi ay nangangahulugang ‘species of tree’ (Ficus Indica), isang uri ng punungkahoy.

Ayon  naman sa ‘Glossary of Non-English Terms’ sa ‘Aswang Syncracy in Philippines Folklore’ (Ramos, 1971) na nasusulat sa baybay na ‘balete’, ito’y isang katawagan ng mga Ilokano, Tagalog at Cebuano sa isang uri ng punongkahoy (sa Latin, Ficus Indica) na pinamamahayan ng iba’t ibang masama, mapanakit at mapaminsalang mitolohikal na mga nilalang.

Sa ‘Diksyunaryo Tesauro Pilipino-Ingles’   ni Jose Villa Panganiban, ang salitang ito ay nasusulat na ‘balite’, isang pangngalan at may kahulugang ‘nakakatakot na kaalamang-bayang punungkahoy, na tumutubo sa mga ilang, madidilim at malulungkot na mga pook at ipinapalagay na tirahan ng mga lamang-lupa tulad ng tiyanak atbpa.’

Dahilan sa makabagong ng siyensya nagkaroon ng pagkakataon na makapagsaliksik tungkol sa kabutihang maaaring makuha sa balite. Subalit ayon sa paniniwala ng mga matatanda ito’y pugad ng multo, impakto, engkanto, duwende, nuno sa punso at iba pang lamang-lupa at hindi basta-basta mabubunot.

Nitong mga huling panahon, nadiskubre na ang punong kinatatakutan ay nagbibigay  pala ng gamot.

Ugat ng balite

Ayon sa pananalikisik na isinagawa ng University of the Philippines sa pakikipagtulungan sa mag-aaral ng Australia nalaman nila na ang ugat ng balite (banyan) ay nakakatulong na mapasigla ang kalamnan.

Bukod sa lilim na ibinibigay ng balite, ang hibla nito ay ginagawang lubid. Sinasabi rin na ang balabak ng ugat nito o ang mismong ugat, at ang mga dahon ay nilalaga sa langis upang ipanlunas sa mga sugat at mga galos.  Ang katas ng balat nito ay kilalang panlunas din sa sakit sa atay. Sa matinding sakit ng ulo, ang dinikdik na mga dahon at balat ay mabisang panapal (Quisumbing 1951).  Ang pag-inom  ng dinikdik na katas ng ugat ng balite nakakapanumbalik sa abnormal na metabolism.

Balat ng balite

Ang balat ay nakakalunas o nakakapagbaba ng mataas na lagnat.  Nalaman na ang balat nito ay sinisipsip (absorb) ang init na siyang sanhi ng lagnat. Tutuklap ka ng maliit na balat ng balite, linisin ito at ipantapal sa noo ng maysakit at ito na magsisilbing heat absorber.  

(Sinulat ni Kaka Alih September 17, 2008-para sa programang Bantay Bayan Boses ng Sambayan-sa segment na Bantay Kalikasan -Every Wednesday 7:00-8:00 umaga-Anchor Miss Lenyrose Bajar at Co-anchor Alih Anso-Program Director DXUP FM)

Posted by dxupfm at 9:07 am | permalink

Previous Comments

oh my god what if the tree is out of our planet…where live in dirty and boring place….so where die

Posted by florence at July 12, 2009, 2:21 pm

ano ang kahalagahan ng kabundukan?

Posted by laye at August 18, 2009, 9:46 pm

ano ang kahalagahan ng kabundukan, dagat, ilog at lawa?

Posted by laye at August 18, 2009, 9:47 pm

ang gnda ng tngkol sa kahalagahan ng punong khoy at nk2long pa sa akng F.T. subj.

Posted by shirin at August 26, 2009, 7:23 pm

nce kai cya nga answer

Posted by xxo(:xylv at June 30, 2010, 4:24 pm

gusto ko makita larawan ng ibat-ibang uri ng paniki

Posted by hgjgh at August 3, 2010, 5:56 pm

TAMA

Posted by ERIEL at August 30, 2010, 2:56 pm

dapat yung kahalagahan lang ng mga puno hindi kasama ang balate

Posted by riza at October 11, 2010, 5:21 pm

ano ang 5 ibat-ibang kahalagahan ng prutas, katawan,ugat at dahon ng punong kahoy?

Posted by kareen dholee at November 23, 2010, 6:50 pm

Pretty good post. I just came upon your blog and wanted to say that I have really enjoyed reading your blog posts.

Posted by coach outlet at January 8, 2011, 9:03 am

Thanks po sa information…dahil po dito makakakuha po q pang talent para mamulat ang mga tao sa kanilang walang pagpapahalga at pagmamahal sa kalikasan.

Posted by dadi once wise at May 4, 2011, 9:18 pm

Thank you very much,,, it was a very very big help in my Araling Panlipunan Project….^^…. Thank u so much

Posted by Nicole Anne Crisostomo at July 10, 2011, 7:29 pm

Located in Canada,we provide you with best quality luxurious ugg boots sale. belstaff jackets are selling all around the globe. Choose from our belstaff jacket,and Lace Up boots as well as our enormously popular uggs canada. Kids and baby boots are also available, as well as slippers and scuffs and our uggs canada range and Desert boots. To complement our ugg boots canada we also offer top quality Pashmina shawls. Don’t forget to visit our specials page and grab yourself a ugg classic tall boots!At uugg bailey button you will not only receive the best quality products, but highly competitive prices and excellent customer service. If you can’t find what you are looking for or have questions on any of our bailey button uggs, please visit our uggs bailey button or contact us for more information.clw811

Posted by ugg boots sale at August 12, 2011, 11:14 am

PHILIPPINESARE GOOD IN TREE PLANTING SO THAT IS CALLED THE KING OF NATURE………:)

Posted by FRANCIS DIAZ at October 11, 2011, 8:32 pm

weh?

Posted by gdsgsdg at December 6, 2011, 2:43 am

Sounds a very good post.The post is informative and interesting

Posted by UGGs On Sale at December 14, 2011, 10:33 am

christian sale
christian louboutin bridal
christian louboutin discount
louboutin heels
Christian Louboutin Pumps Daffodile Beige
Christian Louboutin Pumps Bianca Black
Christian Louboutin Pumps Big Lips Black
Christian Louboutin Pumps Lucifer Bow Black
Christian Louboutin Pumps Pigalili Silver
Christian Louboutin Pumps Pigalle Plato Black
Christian Louboutin Bianca Double-Platform Pumps Merlot
Christian Louboutin Pumps Fifi Volcano
Christian louboutin Alti Spikes Pumps Black
Christian Louboutin Pigalle Spikes Studded Pumps Black
Christian Louboutin Mago Pumps Blue/Nude
Christian Louboutin Pigalle Polka-dot Pumps Black
Christian Louboutin Helmour Glitter Pumps Multicolor
Christian Louboutin Beauty Leather Pumps Beige
Christian Louboutin Peep Toe Pumps
Christian Louboutin Lady Peep Tortoise Shell Print
Christian Louboutin sandals
Christian Louboutin Peep Toe Greissimo Pumps Natural
Christian Louboutin Peep Toe Pumps Lady Purple
Christian Louboutin Lady Peep Tortoise Shell Print
Christian Louboutin Peep Toe Pumps Yolanda Beige
Christian Louboutin sandals Ambertina Bronze Purple
Christian Louboutin sandals Brandaplato Champagne
Christian Louboutin sandals Lady Peep Sling Black-Red
Christian Louboutin Sandals Etneu Etneu Black
Christian Louboutin 8 Mignons Sandals Chartreuse
Christian Louboutin Wedges
Christian Louboutin Slippers
Christian Louboutin Evening
Christian Louboutin Flat Shoes
Christian Louboutin Ankle Boots
Christian Louboutin Long Boots
Christian Louboutin Over knee Boots
Christian Louboutin Men Shoes
Christian Louboutin Rollerboy Spikes Men Shoes Navy
Christian Louboutin Louis Men Flat Spikes Shoes Black
Christian Louboutin Men Shoes Mikaraja Flat
Christian Louboutin Pik Boat Men Flat
Christian Louboutin Over Knee Unique Boots
Christian Louboutin Boots Black Over The Knee
Christian Louboutin Pierced Leather over knee Boots
Christian Louboutin Long Babel leather boots
Christian Louboutin Long babel boots Brown
Christian Louboutin Long Boots Simple Botta Chocolate
christian louboutin suede boots
Cchristian louboutin boots knee high
christian louboutin over the knee boots
christian louboutin babel boots
christian louboutin discount
Searches related to christian louboutin
christian louboutin sale
christian louboutin wedding shoes
christian louboutin for men
christian louboutin pronunciation
christian louboutin peep toe pumps
christian louboutin black pumps
discount christian louboutin pumps
christian louboutin platform pumps
christian louboutin studded pumps
cheap christian louboutin pumps
christian louboutin pumps knockoffs
hot pink christian louboutin pumps
christian louboutin sandals pink
christian louboutin sandals 2009

Posted by christian louboutin shoes at January 5, 2012, 3:38 pm

How could I have missed new dvds blog! Its incredible. Your design is flawless, like disney dvd what to do to do make people flock to your page!

Posted by dvd box sets at January 6, 2012, 3:36 pm

I am going to sign up for True Religion Flare class! I can’t wait. However, I am true religion jean outlet making some of Ali Edwards Christmas cheap Flare Jeans for friends. I want to give these to them before December so they have Mens Flare Jeans to reflect on the season.

Posted by True Religion Flare at January 6, 2012, 3:38 pm

Add a comment