DXUP FM 105.5 MHz "Upi for Peace" A Community Radio, based in Barangay Nuro, Municipality of Upi, Maguindanao, in Autonomous Region Muslim Mindanao, Philippine Island. DXUP FM broadcasts on frequency 105.5 MHz and can be heard over Upi and South Upi, and nearby municipality in Maguindanao province, part of Lanao del Sur, & Norte, Zamboanga, Sultan Kudarat and Cotabato province. DXUP FM maintain and operated by Community Media Education Council (CMEC).

Home » Post Item » Pangallagaan ang Kalikasan Para sa Kinabukasan ng Salin Lahi

Pangallagaan ang Kalikasan Para sa Kinabukasan ng Salin Lahi

January 14, 2009

Blog Entry

Alih-para sa Programan “Bantay Bayan Boses ng Sambayanan” sa segment  na “Bantay Kalikasan”  January 14, 2009: Anchor ni Lenyrose Bajar at Co-Anchor Alih Anso)  

Sa muli ang pag-uusapan natin   ay tungkol sa Kalikasan. Ang tanong ko.. Hindi ba  sa tuwing maririnig  ng ating pandinig ang salitang ito, nailalarawan agad sa ating isipan ang isang malaparaisong kapaligiran?

Nag-replek  sa ating isipan ang mga panahon na buhay na buhay pa ang ibat-ibang nilikha ng Panginoon?  Mga iba’t ibang nilalang na hitik sa kagandahan, samu’t saring buhay na naninirahan sa malaparaisong kaharian ng Diyos.

Ang kapaligiran natin noon dito sa bayan ng Upi ay sagana sa mga likas ng yaman, mga kamamanghang tanawin na nagpapangiti sa ating mga magulang lalo na ang ating mga Ninuno na sina Tabunaway at Mamalu. Bagay na masasabing walang kapantay na ipinagkaloob sa atin ng Kadnan (Diyos) dahil sa kanyang dakilang pag-ibig sa tao, sa buong sangkatauhan.

Sino ba namam ang hindi   hahanga sa ganitong tanawin.   Paano nga ba hindi ka  mahahalina sa, gayong alam mo na taglay ng kalikasang ito ang lahat ng kanilang mga pangangailangan upang mabuhay sa mundong ito  ay abot kamay nila?

Noon dito sa Upi ay sagana sa mga likas ng yaman, mga kamangha mangha na tanawin na nagbibigay ginhawa at  nagpapangiti sa ating mga Ninuno. Bagay na masasabing walang kapantay na ipinagkaloob sa kanila ng Panginong Lumikha ang Kadnan(Allah). 

Ang tanong nasaan ang likas na yaman ng ating kapaligiran?

Wala na bang pag-asa ang angkan ni Mamalu at Tabunaway na maibalik ang kasaganaan at kagandahan ng kapaligiran?

Ang tao, siya nga ba ang dahilan kung bakit nagkaroon ng pagbabago? Isang pag-babago na siyang sumira sa ating kapaligiran, ang kalikasan na siyang nagbibigay sa atin ng buhay.

Nakakalungkot mang isipin ngunit kung ating mamasdan ay isang ganap na pagbabago ang bumabalot sa atin, kasama na ang buong mundo..

At ang katotohanang, isa tayo sa mga saksi, mga saksing nagbubulag-bulagan, na kunwari ay di natin alam ang nangyayari  sa kasalakuyang narararanasan ng Inang Kalikasan. Na ang dahilan ng pagkawasak ng kapaligiran ay tayo ( na Tao) ang naging dahilan ng unti-unting pagkasira ng ating kapaligiran.

Ang tanong ko sa mga giliw na nakikinig, “Papaano,? ”  nga ba humantong sa ganitong kalagayan ang ating kalikasan?

Ito ba ay dahil   sa pagbabago (modernization)?; mga pagbabago sa mga bagay-bagay dahil sa natatanging kaalaman ng tao? Kaalaman ng tao na siya ring bumabago sa mukha ng kalikasan?

Hindi kaya ang dahilan ng pagbabago na humantong sa pagkawasak ng kalikasan ay dahil nariyan ang mga makabagong paraan ng paghahanap buhay gamit ang mga makabagong teknolohiya? Gumagamit ng makinarya, sa pamumutol ng kahoy gumagamit na ng chain saw, na kaya ng putulin ang daan-daang puno sa isang araw na lamang?

Mga makabagong teknolohiya na siya ring nagdudulot ng polusyon sa mga tubig at hangin.  Gumagamit ng langis, na ngbubuga ng usok, na nakakapagdulot ng sakit sa tao.

Hindi din kaya, na kaya mabilis ang pagkasira ng kalikasan ay kabilang din ang pagtaas ng bilang populasyon (population explosion)  dumami ang tao, syempre kasabay din ang pagdami ng mga umaasa sa mga kayamanang galing sa kalikasan.

Sadyang nakakalungkot   isipin na minsa’y napapabayaan natin ang pagpapahalaga sa ating mga pinagkukunan ng ating mga pangangailangan. Sa kabila ng pakikinabang ng tao, ang pang-aabuso ay nariyan na minsa’y tayo rin ang naapektuhan.

( DISCUSS PAG-AABUSO SA KALIKASAN- na siyang nakakasira sa kagubatan.kalikasan)

1.   Kaingin system- Landless farmers tend to engage in shifting cultivation unless they are provided with their own land. These landless farmers belong mostly to ethnic or tribal groups which practice upland farming. Along steep slopes of mountains, they clear large areas of forests to grow crops. trees are burned to clear forest. Once cleared, the area is used to grow crops.They burn trees and plant agricultural crops. This method of agriculture is generally referred to as kaingin in the Philippines. In two or three years, the soil loses its fertility. The farmer moves on and makes another clearing without replanting the used land with forest trees.

Ngunit hindi natin basta masisi ang nagkakaingin may mga dahilan sila:

·         Ang pamumutol o paghahawan ng mga punong kahoy at kagubatan  ay dahil sa kawalan ng sapat na edukasyon kong ano ang  magiging epekto pag nawala na ang mga punong kahoy.

·         Dapat malaman ng mga kaingeros na ito na magkakaroon ng pagka-agnas (errosion) ang lupa.

·         Dapat  maipaintindi sa kanila na mawawalang ng mga tahanan ang mga hayop, ibon at iba pang may buhay na nainirahan dito,

·         Pagwala na ang puno, mawawala din ang tubig dahil ang puno ang siyang pansamantalang humahawak sa tubig, at dahan dahan itong ilalabas sa panahon ng tag-init.

.Ayon sa Texter natin: “Dapat makipagtulungan ang mga paaralan, bago mag-graduate ang kabataan makapagtanim muna ng mga punogn kahoy”.

KAUGNAY NG PINAG-UUSAPAN NATIN NA TUNGKOL SA TUBIG ANG BARANGAY BLENSONG AY M,AY PROYEKTO SA PATUBIG, NA ITURN OVER NGAYON ARAW, ISA ITO SA MGA IBINIBIGAY NG KALIKASAN, NA KINAKAILANGAN NG PANGANGALAGA SA PINAGMUMULAN NG TUBIG. KAHAPON AY NAKAPANAYAM NG DXUP ANG PUNONG BARANGAY NG BLENSONG: HON JONATHAN ACOPIO-

(PLAY THE RECORDED INTERVIEW)

2.   pag-uuling-isa din ito sa may malaking contribution sa madaling pagpanot ng kabundukan.

Ayon sa sa Texter  dapat na magsagawa ang   goberno ng mga livelihood project, upang doon mapunta ang atensyon ng mga tao.

Sana’y maramdaman din natin na ang kalikasan ay may napakahalagang papel sa ating mga tao. May buhay na kailangang pag-ingatan upang mapanatili ang maayos na sistema sa bawat bagay sa mundong ito na may kanya-kanyang ginagampanan.

Ayon kay  Jess Geralino sa programang Usaping Bayan…”Sana huwag nating hayaan humantong sa pagkakataong maranasan ang galit ng kalikasan  subukan nating gumawa ng mga paraan kung paano mapapanatili ang magandang relasyon ng tao sa kalikasan”.

Hindi pa huli ang lahat upang tayo’y magkaroon ng mga hakbang upang maibalik ang unti-unting pagkawala ng sigla at kagandahang taglay ng ating  “Inang Kalikasan”.

Likas na Kalikasan, na minahal at inaruga ng ating mga ninuno. Kalikasan na siyang bumuhay sa kanila sa mahabang panahon.

Sana’y huwag nating ipagdamot, sanay huwag tayong magtulog-tulogan na masilayan pa ang dating kagandahang taglay ng ating kalikasan sa Upi para sa ating mga susunod pang henerasyon at para sa mga buhay ng bagong kinabukasan!

 

Posted by dxupfm at 8:45 am | permalink

Previous Comments

ANG DAMI NMAN POH…..

Posted by ♥♥♥supladitah♥♥♥ at June 21, 2009, 1:12 pm

..sana malaman ng maraming tao na ang kalikasan ay siyang pinag kukunan ng ating pang araw-araw na pangangailangan .

Posted by jhong at June 28, 2009, 9:17 pm

Jhong, pagtulung-tulungan natin na mapaabot sa mga mamamayan na ang kalikasan ay mahalaga.

Posted by Kaka Alih at June 29, 2009, 2:46 pm

dapat prin nyng pangalagaan ang mgaito upang maipagmalaki natin ang kagandahang tinataglay nito

Posted by miriam at July 5, 2009, 2:11 pm

kung mauubos na ang ating mga likas na yaman paano na ang mga susunod na mga henerasyon?

Posted by kenneth at July 12, 2009, 10:04 am

alam po nating maraming nagpuputol ng mga puno.. sang-ayon po ako sa pahayag na dapat ang mga bata sa bawat paaralan ay dapat magtanim ng mga puno bago cla maka-graduate.. dapat po sanang gawin ang gawain at proyektong iyon para sa ikabubuti ng lahat din po iyon…….. by janika cuenca

Posted by janika at July 18, 2009, 7:34 pm

ano ano ang mga batas na ito!!!!

paano ito nakakatulong sa ating inang kalikasan?!

Posted by mekashitaka19 at July 29, 2009, 8:35 pm

ang ganda po nito napaka inspirational sana maraming mag aaral ang magbasa nito para matutunan nila na masamang epekto na ginagawa ng tao sa kalikasan…
~~~~~~~~~~~~~~…………..~~~~~~~~~~~~~~~

Posted by gRaCe at September 2, 2009, 5:24 pm

hah? ang hinahanap ko po kasi ay mga batas ukol sa pangangalaga ng likas ng likas na yaman eh

Posted by cristabelle at September 2, 2009, 8:04 pm

pwedw poh mkahungi na mga proyekto o mga paraan ng pangangalaga ng kalikasan???

Posted by naughty_prinxes at September 4, 2009, 9:06 am

cno cla Mamalu at Tabunaway?
san mo natagpuan ?
nagkita na ba kau?
pwede bang makha ng number nila Mamalu at Tabunaway?

Posted by patricia at September 16, 2009, 12:27 pm

…dapat natin isa alang alang ang magiging epekto ng patuloy na pagkasira ng ating kalikasan, na kung saan gawa ng tao ang pagkasira nito.
dapat nating isipin kung wala na ang ating likas na yaman san pa tayo kukuha ng ating pang araw araw na pangangailangan, kaya dapat pag ingatn natin ito at pahalagahan ang bigay ng ating mahal na diyos.

Posted by carmel benito at October 6, 2009, 10:22 pm

anu ba 2.. d mgnda WALANG KWENTA.. kaylangan ko kasi kwento ng kalikasan ehh..

Posted by supladangcripzngbangkal at October 8, 2009, 6:41 pm

kaiyan

oyooooo????

Posted by wer at October 15, 2009, 2:40 pm

pakarayi man raw a gibo ninyo ka mga iyan pauli raw kamu pagkurub……………………..hahahahahahahahahhahahahahahah

Posted by indaaaah at October 15, 2009, 2:42 pm

Good forgive
Mans sometimes forgive
But natures never forgive

Posted by james at October 17, 2009, 4:56 pm

dapat nating pangalagaan ang ating kapaligiran para umunlad tayo

Posted by andrea liz j. mendoza at October 22, 2009, 11:49 am

tayo ay magtulong-tulong upang hindi tayo masawi sa anumang piligro sa ating buhay

Posted by andrea liz j. mendoza at October 22, 2009, 11:50 am

tayo ay magkaisa sa paligid upang luminis ito

Posted by alyssa joyce j. mendoza at October 22, 2009, 11:52 am

pagkakaisa po dapat ang ating gawin..pra nman po hindi masira ang ating kalikasan..dahil dito po tayo nkuha nang ating pangkabuhayan at iba pa..

Posted by angelica may dumaraos at June 28, 2010, 5:13 pm

great!!!

Posted by angelika joy lavilla at July 5, 2010, 5:44 pm

dapat lng dahil gaganda ang ating kalikasan sa pamamagitan ng pagtatanim at iba pang mga gawain na nakakatulong upang gumanda ang kalikasan

Posted by annalie abenoja at July 6, 2010, 7:50 pm

ang pagkasira ng ating likas na yaman ay isa sa pinakamalaking problemang kinakaharap ng bansa kasi related ito sa ating ekonomiya … tama?!

Posted by yumiel_o07 at July 12, 2010, 10:58 pm

mag lagay naman p0 kayu ng paraan ng pangangalaga sa kalikasan…..

Posted by RETY at July 26, 2010, 7:53 pm

nice.. gling…

Posted by jenny at August 5, 2010, 5:33 pm

sa paanung paraan naman puh.?

Posted by PotChiie :) at August 6, 2010, 7:05 pm

what are you guys??? are you nuts??

Posted by jeff at August 16, 2010, 9:51 pm

magbigay ng sampung paraan sa pagpapahalaga sa ating kapaligiran?

Posted by shenna at August 31, 2010, 7:24 pm

sus

Posted by taget at September 25, 2010, 11:35 pm

tunay nga naman na napakaganda ng ating kapaligiran..kaya nama’y kailangan natin itong pagyamanin at pangalagahan ng husto dahil kung hindi…tayo rin ang mahihirapan…umaksyon na hanggat hindi pa huli ang lahat….!

Posted by ....:) at October 2, 2010, 11:08 pm

our mother nature is very important to us, it is the one who gave us lives,..with out this “kalikasan” maybe we are not here or were not living here, nature is the one who sustain to us in our daily lives..tnx..god bless..more power..09124751518

Posted by arnel at October 17, 2010, 10:03 pm

“Ang mundo ay hindi para sa tao, ang tao ay para sa mundo.”- Chief Seatle

Posted by Rey Eduards Magciano at January 22, 2011, 1:35 pm

dapat mlaman natin kung ano ba ang kahalagahan ng kalikasan sa bawat tao..

dito tau kumukuhang pangunahing pangangailangan. ngunit patuloy parin natin itong inaabuso!!

Posted by mahal kta ninaii joooooooooooooooooommm at February 12, 2011, 9:25 pm

Thank you very much for the information I really appreciate it!!

Posted by coach outlet store at February 21, 2011, 10:15 am

thanks to your notes

Posted by mary jane at March 2, 2011, 5:25 pm

magsulat ng talata tungkol sa kahalagaan ng pangangalaga ng kalikasan gamit ang mga bahagi ng pananalita.?
:)

Posted by mary jane at March 2, 2011, 5:27 pm

at inaruga ng ating mga ninuno. Kalikasan na siyang bumuhay sa kanila

Posted by Coach Factory Store at June 4, 2011, 5:10 pm

wag tayong mag tapun ng basura kong saan saan.dapat nating i hiwalay ang nabubulok at hindi n bubulok.pag plastic pwede dn nating i binta.yon lang

Posted by malou at July 6, 2011, 8:23 am

You made some good points and I really like it!

Posted by Coach Factory at July 6, 2011, 4:20 pm

napakapangit

Posted by roy at July 11, 2011, 8:59 pm

boring

Posted by charie at July 19, 2011, 6:36 pm

Coach factory outlet online

Posted by Coach factory outlet online at September 10, 2011, 9:20 am

napaka tanga nyo naman ehh……….hindi nga sABI YAN TANGA BOBO………………………………………………….

Posted by Darren Lim at September 12, 2011, 8:08 pm

mas maganda ang ating mundo kung ito ay aalagaang maiigi,gagamitin ng mabuti,at hindi sisirain

kuha nio!!!!!!!

Posted by keith cute 4 ever at September 13, 2011, 5:05 pm

Li Jun, look at his little red. Naked body, and that small arms spindly legs, and where their own before jumping slightly bloated look fat? It seems that I was born again. In the vague memory, if there is a hoarse voice just said what their mission to the shoulder? The man has passed its own heat wave, do not know really that’s going on, or dream scene. Is it, what I am because of this

Posted by Coach Outlet Online at September 27, 2011, 3:53 pm

Sa ganitong klase ng hanap-buhay, maraming pamilya ang nasira, nagkasakit at nawala sa landas ng kanilang buhay. Ang mga taong nasasangkot dito ay dapat na tulungan sapagkat silay biktima lamang ng mapanghusgang kapaligiran. Biktima lamang sila sa kurakot na Gobyerno na ang tanging iniisip lamang ay ang pansariling kaginhawaan. Dulot ng kurapsyon, lugmok sa utang ang naghihikahos nating bayan. May kinalaman ang kahirapan sa pilipinas kung bakit ilan sa atin ay pilit na gumuwa ng masama mawala lang ang gutom na nararamdaman. Dapat sanay inisip nila ang kapakanan ng bayan bago ang sarili.

Sana, yung mga lalaki, igalang nyo naman po ang mga babae. Masasabi nga nating maraming ibang paraan, pero alam naman natin na ang hirap maghanap ng trabaho sa panahon ngayon lalo na’t wala kang pinag aralan. — wag nyo silang husgahan ng basta basta. Siguro, kung kayo ang nasa lugar nila, hindi rin kayo maiintindihan ng ibang tao.

Posted by jeovelyn at October 14, 2011, 8:27 pm

not believe him to be his Friend. When I told the Sieur de H itof it, he thank’d me for carrying my

Posted by Coach Factory at October 22, 2011, 10:03 am

The Moncler Outlet French 1968 winter Olympics team wore Moncler designed uniforms, specifically for these purposes. The higher priced items are filled with down, so not only are they especially warm, but they are not bulky, which is a problem of so many collections of Moncler sportswear. A brass zipper, extremely chic collar, and slash pockets stylishly set off this functionality.

Posted by Moncler Outlet at October 29, 2011, 11:42 am

Christian Louboutin Ankle Boots pampas
Christian Louboutin Simple Booty Black
Christian Louboutin Zipito Zip-Front Stiletto Bootie
Christian Louboutin Bianca Purple
Christian Louboutin Maggie Nude
Christian Louboutin Maggie Leopard/Black
Christian Louboutin Daffodile Aurora Platform Pumps
Christian Louboutin Bibi Glitter Pumps Gold
Christian Louboutin Lady Peep Toe Pumps Strass Gold
Christian Louboutin No.Prive Platform Slingbacks White Grey
Christian Louboutin You You Aurora Boreale Pumps
Christian Louboutin Pigalili Very Mix Peep-toe Pump Gold/Red
Christian Louboutin Peep Toe Pumps Platforms Greissimo Red
Christian Louboutin Big Dorcet 120mm textured-leather pumps gold
Christian Louboutin Big Dorcet 120mm textured-leather pumps black
Christian Louboutin Lady Peep Black
Christian Louboutin Lady Peep Nude
Christian Louboutin Jenny 150mm Glitter Peep toe Pumps Gold
Christian Louboutin Hyper Prive 120mm Glitter Pumps Golden
Christian Louboutin Hyper Prive 120mm Glitter Pumps Black
Christian Louboutin Sobek 140mm Clair de Lune Green
Christian Louboutin Sobek 140mm Clair de Lune Blue
Christian Louboutin Daffodile 160mm Pumps Nude
Christian Louboutin Pumps New Declic 120mm
Christian Louboutin Metaliboot 120mm Booties
Christian Louboutin Miss Tack Booty 85mm
Christian Louboutin Long Boots Bourge 100mm
Christian Louboutin Shoes 140mm For Katie
Christian Louboutin Pumps Pigalle 120mm Black
Christian Louboutin Pumps Chiara 100mm Black
Christian Louboutin Newton 70mm Cutout Leather Pumps Nude
Christian Louboutin Helmour 100 Leather Pumps Pink
Christian Louboutin Rollerboy Men’s Flat Shoes Leopard
Christian Louboutin-Rollerboy Spike “Tartan”
Christian Louboutin Wedges Morphing Black
Christian Louboutin Fred Flat
Christian Louboutin Fred Flat Multicolor
Christian Louboutin Flat Shoes Fifi Volcano
Christian Louboutin Rollerball Spikes Black
Christian Louboutin Rollerball Spikes Navy
Christian Louboutin Rollerball Spikes Silver
Christian Louboutin Mikarani Flat Black
Christian Louboutin Louis Women’s Flat Black
Christian Louboutin Ankle Boots Maotic Taupe
Christian Louboutin Ankle Boots Maotic White
Christian Louboutin Ankle Boots Manchon Camel
Christian Louboutin Ankle Boots Manchon Indigo
Christian Louboutin Ankle Boots Markesling Black
Christian Louboutin Ankle Boots Daf Booty Suede Black
Christian Louboutin Ankle Boots Daf Booty Leather Black
Christian Louboutin Ankle Boots Daf Booty Leopard
Christian Louboutin Ankle Boots Lisse Black
Christian Louboutin Ankle Boots Aioli Spikes Black
Christian Louboutin Ankle Boots pampas
Christian Louboutin Simple Booty Black
Christian Louboutin Zipito Zip-Front Stiletto Bootie
Christian Louboutin Bianca Purple

Posted by christian louboutin shoes at January 5, 2012, 3:44 pm

Add a comment