Kultura at kaugalian ng isang nanampalataya sa Diyos na Pilipino  na ang   bata ay dapat nasa piling ng kanilang mapag-arugang magulang at iba pang miyembro ng isang pamilya, o di kaya ay nasa eskwelahan at nag-aaral. Ngunit ang nakikita natin sa   ating bansabng Pilipinas  naglipana ang mga bata sa ating lansangan o wala sa kani-kanilang mga tahanan.

Ayon sa survey sa halip na mabawasan ang bilang ng mga kabataan na hindi umuuwi sa magulang    parang lalo pa silang dumarami.

Nakalulungkot isipin na sa mura nilang edad, nalalaagay na   sila sa mga delikado at masasamang impluwensa sa mga lansangan.

Hindi nga ba’t ang mga batang ito ang unang nabibiktima ng prostitusyon, droga, pornograpiya, pang-aabuso at kung anu-ano pang krimen.

At dahil sila nakababad sa hindi magandang kapaligiran, dahil sa ang tahanan nila ay ang lansangan , natutunan din nila ang mga bisyo at iba pang kasamaan, na isa ng common na tanawin ngayon sa ating bansa.

Kaya naman, ang iba sa kabataan ay mura pa ang edad   ay nagiging kriminal na rin. Sila ang tinatawag na mga juvenile delinquents na problema bng bansa at ng maraming bansa sa mundo.

Ang tanong ko Kaibigan na nakikinig,  sila nga ba ang problema? Ang mga kabataan na ito ang sakit ng lipunan?  O baka sila ay biktima? Kung atin kasing susuriin ang puno’t dulo ng juvenile delinquency,   kapabayaan ng mga iresponsableng mga magulang, kong kaya sila naglalagi sa langsangan. Kung walang iresponsableng mga magulang o delinquent parents, maaring  wala o kokonti lang ang magiging mga juvenile delinquents.

Sana ang ating mga mambabatas (lower & upper house) ay makapagbasa batas o masusugan (amendment) ang batas gawing   mataas ang parusa sa mga magulang na inaabandona o hindi ginagampanan ang kanilang mga tungkulin sa kanilang mga anak.

Ayon pa kay Senador Manny Villar: “Sa panahon ngayon, napakarami ng karapatang pambata ang nalalabag at naaabuso. Karapatan ng bawat batang Pilipino na ipanganak at magkaroon ng pangalan at nasyonalidad; maging malaya at magkaroon ng isang pamilyang mag-aaruga; magkaroon ng magandang edukasyon; mapagbuti ang potensyal; magkaroon ng sapat na pagkain, tirahan at malusog na pangangatawan; makapaglaro at makapagpahinga; mabigyang proteksyon laban sa pang-aabuso, panganib at karahasan dulot ng digmaan at iba pa; makapamuhay sa isang mapayapang komunidad; ipaglaban at suportahan ng gobyerno; at maipahayag ang sariling opinyon.”

Bakit sa kabila ng  United Nation’s (UN) Declaration on the Rights of the Child na pinagtibay noong 1959 bakit  napakarami pa ring  batang Pilipino, ang mga  ipanganak  na wala nang karapatan na napupunan ng kanilang pamilya, komunidad o gobyerno.

Ayon sa data ng  Department of Social Welfare and Development (DSWD), libu-libong bata ang biktima ng iba’t ibang krimen at pang-aabuso. Ngunit ayon sa tantiya natin ay kulang ang figure na kanilang inilabas kaysa sa aktuwal na bilang, bakit dahil   marami kasing mga kaso ng child abuse o exploitation ang hindi na nakararating sa kinauukulan, dahil hindi na ito nairereport,  lalo na kung ang krimen ay ginawa sa mga batang lansangan. Ang dahilan walang reklamo.

Sa ating bansang Pilipinas ang isa pang  nakakaabahala  ay ang dumaraming   bilang ng “child laborers” sa ating bansa. Dito sa bayan ng Upi mismo marami tayong nakikita na mga bata ay naghahanap buhay na, tulad ng trisikad, alam ba ninyo na napabigat na trabaho ang mag-pedal ka ng bisiklita? Bakit hiondi mo subukan kaibigan na maranasan mo ang hirap.

Ayon sa data ng National Coalition Against Child Labor,   apat na milyon mahiogit  ang child laborers sa bansa. Kulang-kulang na tatlong  milyon sa mga ito ay nasa delikadong trabaho, katulad  ng “commercial agriculture” kung saan nakakalanghap ang mga bata ng pesticides na maaaring pagmulan ng kanser at iba pang sakit. Tulad ng  pagmimina, quarrying, muro-ami, paggawa ng paputok, prostitusyon at Katulong.

 Hindi ba epektibo ang  Republic Act 9231 “AN ACT PROVIDING FOR THE ELIMINATION OF THE WORST FORMS OF CHILD LABOR AND AFFORDING STRONGER PROTECTION FOR THE WORKING CHILD, AMENDING FOR THIS PURPOSE REPUBLICT ACT NO. 7610. AS AMENDED, OTHERWISE KNOWN AS THE “SPECIAL PROTECTION OF CHILDREN AGAINST CHILD’ ABUSE, EXPLOITATION AND DISCRIMINATION ACT” . magandang batas kaya lang abng comments ng iba ay hindi naipapatupad ng mga  ahensiyang siyang dapat magpatupad dito.

Ayon sa batas na  R.A. 9231 ay naglalayong protektahan ang mga bata mula sa pang-aabuso, diskriminasyon at panggagamit ng ibang tao sa pamamagitan ng child labor at iba pang bagay na makakasama sa kanilang pagkabata o pagkatao.

Totoo ba ang kasabihan ni Gat Jose Rizal na “Ang kabataan ang pag-asa ng bayan”.