May 6, 2010,  Huwebes- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)

Host/Lenyrose: “Ano ang inaasahan mo darating na halalan na May 10, 2010? Alam namin na iba-iba ang inaasahan ninyo, Ano man ang sagot mo Kaibigan?, What so ever ang sagot mo, samahan ninyo kami sa ating programang Buhay-buhay sa DXUP , dahil iyan ang tatalakayin natin sa ating  segment na nakaka ?

 (NAKAKA- INTRO)

Kaka Alih:  Ang tanong ko kay Maam:  “Ano ang inaasahan mo darating na halalan na May 10, 2010?”  

Alam  mo leny ang sagot ni Maam? Si Maam pala ay isang retiradong guro, na ngayon ay tagapag-alaga na lamang ng kanyang mga apo:

“Simple lang ang sa akin Kaka, tiyak may mananalo at matatalo, kaya dapat tanggapin ng mga kandidato  na may matatalo at mananalo sa kanila”.  (LAUGHING) 

Tama ka Maam, talagang may matatalo at mananalo, Wala pa man yata na tabla..?

“Anong wala Kaka Ali, marami na akong narinig, sa una proklemado na nanalo ang isa  bago matapos ang termino ay ang kalaban naman ang naproclaim, o di ba tabla”. Sambit kaagad ng estudyante ng Upi na matalino daw.. (LAUGHING). 

Tama no? correct ka dyan bata…Ang standard, este ang regular isa lang ang mananalo, halimbawa sa  ating bayang Upi, isa lang ang mahahalal na mayor at vice mayor at sa pagka-konsehal naman ay walo lang, kaya asahan natin sa 34 na nagfile para pagkakonsehal ay 26 ang matatalo, ganoon din sa mayor apat ang maiiwan sa limang nagfile  ng kanilang COC.

Ano pa ang inaasahan mo, ngayong election kaibigan, tanong ko sa isang kaibigan na ngayon ay kumakandidato sa isang bayan ng Maguindanao? 

“Sa Akin Kaka idinadalangin ko na sana matalo na siya… (deleted ang name bawal na kasi) ” Bakit naman, tanong ko kaagad?  “Galit ako sa kanya… papaano kasi eh di  ako sinama sa partido”.  Hinanakit niyang sagot..(LAUGHING)..

Heto naman ang   isang botante: “Ako Kaka, inaasahan ko na dadagdagan nila ang laman ng sobre na ipamimigay nila sa araw ng halalan”. (LAUGHING) 

Hoy ting wala na daw sobre ngayon dahil automated na.. check mo na lang daw ang ATM mo…(LAUGHING) 

“Aray! Ang sakit naman Kaka Alih, wala pa akong ATM account” ito ang Sagot   ng isang binatilyo na naka-experience   ng suhulan sa  nakaraang halalan.

Iyan ang sakit ng ating  lipunan  sa ngayon,…. suhulan sa panahon ng halalan, ito ang sakit  na dapat   nating gamutin, dapat nating idelete.. kailangang mawala..  kinakailangan mawala ang suhulan.   Dahil ang epekto ng suhulan ay pagkalugmok ng bansa, na siyang dahilan ng  pagka corrupt ng ating mga oficial na nahalal. Syempre babawiin nila ang kanilang mga malalaking salapi na ginastos sa halalan, para lamang sila mailuklok sa puwesto.

“Marahil dahil sa sistema ng pagpili ng pinuno ng bansa natin kaya nangyayari ang ganitong mga suhulan, o sadyang kapit sa patalim ang mga Pinoy, dahil sa hirap ng buhay ngayon,  kaya nangyayari ang mga ganito.” Paliwanag ng isang Ginang.

May point ka dyan Madam, sa ating bansang Pilipinas ganito kasi ang pagpili ng pinuno ng bansa, lalawigan, hanggang sa Barangay ay idinadaan sa botohan at kong sino ang may pinakamaraming natanggap na boto siya ang idedeklarang nanalo.

Ngunit kong pagbabasahin natin ang mga kuwento na hindi pa natin napatunayan o nakakuha ng ebedinsiya ay nitong huling mga halalan ay tila hindi na nasusunod ang kong sino ang binoto ng nakakarami, dahil kong sino ang may kakayanang baguhin ang resulta ng botohan ay siyang nanalo, hindi yaong binuto ng nakakarami.  Pero Kaibigan, sabi ng COMELEC, mahihirapan na silang baguhin ang resulta ng halalan sa ngayon 2010 dahil automated na. automatiko na itong mabibilang ng computer, pagdating municipal level, kong sakaling mga dayaan ay sa precinct level, o  sa individual na botohan.

“Marami ng pagbabago Kaka, kaya  dapat ng linisin ang    klase ng ating halalan sa Pilipinas”   himutok ni Maam.

Tama ka maam, marami na akong napapansin na dapat ng itama , halimbawa:  Sa ngayon, sa registration pa lamang ay di na maiwasan ang “lagayan” sa pagitan ng mga kakandidato at sa mga botante.

“Papaano kasi Kaka sinanay nila ang mga botante, na binibigyan ng kakandidato para lamang magregister, hayun nasanay na”. sabi naman ng Kumpare.

Sa araw naman ng halalan, may mga botante   na hindi bomoboto hanggat hindi nakakatanggap ng “sobre” o “regalo” mula sa isang kandidato.

Sabi ni Pare: “Kaka, sinisugoro ko lang  na mapapakinabangan ko ang taong aking iboboto dahil alam ko pag nahalal na ay wala namang improvement sa aming lugar, kaya cash advance na ako”

(LAUGHING)

O hayun kaya naman pala, pero pare ko, ayaw mo ng corruption, dib a? pero ikaw mismo ang nagpasimula, dapat ikaw ang magpasimuno o mangunguna na mawala ang corruption, huwag nating turuan ang magiging mga   official natin na maging kurakot.

Kong inaasahan mong maging mabuting serbisyo sa bayan ang ibibigay ng iyong official na inihalal mo, huwag mo siyang itulak na maging kurakot, tulungan mo ang iyong official   na huwag makapagnakaw sa kaban ng bayan o bansa, kahit na siya pa ang iyong binoto kapag nagnakaw siya ng pera ng bayan, “walang personalan, trabaho lang” ireport sa kinauukulan.

Tandaan Kapatid, ang botanteng tumatanggap ng suhol mula sa kandidato, tiyak magsisi balang araw, dahil anak o apo ang daranas ng hirap, dahil tiyak babawiin ng iyong official na nahalal ang mga perang nagastos na ipinamudmud sa mamamayan para manalo.

Tandaan mo    kapatid ang kandidatong namumudmod ng pera sa halalan, tiyak babawiin sa mamamayan  ang perang ginastos sa halalan.

“Bakit Kaka Ali may kandidato pa ba ngayon na hindi mamimigay ng pera?” (LAUGHING).. 

Ha???Aywan ko… Malabo.. (LAUGHING)..  Pare ko ang pinag-uusapan natin ay ang perang pangsuhol, na ibinibigay sa botante para siya ay maiboto.. aaminin ko, ang candidato na hindi gastos mahirap manalo.. dahil magastos talaga ang halalan sa ating bansa..sa propaganda pa lamang malaking pera na yan.. ngayon pan a di na papel o tela ang gamit dahil tarpuilin na at computerized pa..  

Ang tanong ko Kaibigan   pababayaan ba natin na malugmok tayo sa bulok na sistema natin? Sino ba ang mapipirhuwiso, hindi ba tayo rin.. na mga mamamayan?

“Yes kaka Tayo ang maghihirap”

Ganoon naman pala eh, di sama-sama tayong     at tulongtulong tayong maituwid ang mga mali nating ginagawa, huwag nating iaasa sa Diyos, tandaan may kasabihan tayong mga Pilipino, “Nasa Diyos ang Awa, nasa tao ang gawa”.

Ito ang inyong kandidato.. (LAUGHING)..  este hindi pala.. ito ang inyong segment writer at producer, ng Nakaka…. si Kaka Ali, Sukran, Wassallamu alaikum warahmatullahi wabartakatuh.