Ang Kaunlaran ng Bayan ay Tungkulin ng Mamayan at ng mga Namumuno

(May 19, 2010 - Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)

Lenyrose: “Naniniwala ba kayo na ang kaunlaran ng ating bayan ay hindi lamang nakasalalay sa balikat ng mga namumuno kundi mga mamamayan? Ano man ang iynyong kasagutan samahan ninyo kami sa ating segment na nakaka.. Dahil iyan ang ating tatalakayin kasama si Kaka Ali…..”

(NAKAKA- INTRO)

Kaka Alih: 

Kaka Alih: “Halos bahagi na ng ating kaugalian at paniniwala na ang kaunlaran ng isang bayan o lugar ay iniaasa sa mga pinuno. Ang  mamamayan na nakakarami ay hindi natin binibigyan ng halaga.

Kaibigan magtatanong kaming muli, wala na bang role na ginagampanan ang nakakaraming mamamayan?

Ayon sa pahayag ng isang political science professor o experto sa usaping pamamahala: “Ang mga tao o mamamayan ang itinuturing na pinakamahalagang yaman ng isang bansa. Bawat isang mamamayan ay mahalaga sa pagbuo ng bansa. Nakasalalay sa uri ng mamamayang naninirahan dito ang lakas at kaunlaran ng isang bansa, tulad ng bansang Pilipinas.”

Kaya naman bawat Lokal na pamahalaan (LGU) na PRO Development,    ang palaging priority sa kanyang mga proyektong ipinapatupad ay Human Development o kaunlaran ng kanyang bayan ay pinakakaingatan at pinangangalagaan ay ang kanyang mga mamamayan.

“Peoples empowerment o pagbibigay ng halaga sa tungkuling gagampanan ng mamamayan”. Paliwanag ng isang NGO.

Tulad halimbawa ng isa sa mga mensaheng ipinahayag ng ating kagalang-galang na Alkalde,   Ramon Piang Sr. sa isang pagtitipon na live na inisahimpapawid sa DXUP FM, ayon kay Mayor:  

“Para sa kaunlaran ng bayan, kailangan ang  pagkakaisa, walang nag-aaway-away at walang pangangamba sa kaligtasan ng kanilang buhay at ari-arian ang ating mamamayan”.

Leny any comments sa message ni Mayor? (Leny will answer-positively)

Lenyrose:  “Ako?…Agree ako sa ating alkalde na ang produktibong mamamayan ang tunay na yaman ng bayan o bansa. Mahirap umuunlad ang isang bansa kung ang mamamayan ay walang ginagawa na makakabuti para sa bayan at sa  kanyang kapuwa.”

Kaka Ali: Len yang maganda pag-usapan natin ay ang katanungan na: “Ano ba ang dapat taglayin ng mga mamamayan upang makatulong ito sa pagbibigay-lakas at kaunlaran ng kanyang  bayan?

Heto ang sagot ni Maam, isa itong retired teacher: “Upang maging madali para sa bayan o bansa ang pagtatamo ng kaunlaran, kailangang ang makatuwang o makatulong nito’y mga mamamayan na  may lakas, kakayahan, may disiplina at kaalaman.”

Sang-ayon ako sa inyong tinuran maam, I second the motion, pinaliwanag din ni Maam, ayon sa kanya ay halimbawa daw nito ay: “Ang autoridad katulad ng ating Kapulisan at ng Sandahang Lakas ng Pilipinas (Armed Forces of the Philippines) ay hindi mangingiming ipatupad ang sinasabi ng batas, dapat pantay-pantay, ang pag-papatupad ng batas na tulad ng sinasabi nila na may piring ang katarungan, (ang ibig sabihin nito ay,  hindi niya nakikita kong ikaw ay kamag-anak o kaibigan, dahil kong ikaw ay nagkasala, sori ka nalang, trabaho lang walang personalan)..

“Ngunit Kaka Alih, dapat isa-alangalang din ng mga otoridad ang karapatang pangtao o yaong tinatawag na human rights”. Sabat naman ng isang human advocates group.

Tama ka my friend, dapat sa pagpapatupad ng batas ay palaging isinaalang-alang ang makatao o walang nilalabas na human rights na pagpapatupad ng batas, alalahanin na magkakaiba ang mga Pilipino at iba-iba din ang kultura, kaugalian at paniniwla. Dapat pinag-aaralan o inaalam ng mga ahente na ito ng goberno ang kultura, kaugalian at paniniwala. Halibawa na dapat malaman na kultura na minsan ay  nalalabag ng mga otoridad ay ang pagsusuot ng sapatos. Na ang nakasout sa paa na sapatos ay hindi pwedeng  ipasok sa Masjeed, maging sinukaman ay kailangan alisin ang sapatos kong papasok ka sa Masjeed. 

Dagdagan pa natin ang   halimbawa sa disiplina: ang mamamayan ay dapat sa sumunod sa sinasabi ng batas, patakaran, halimbawa, kong sinasabi ng batas na bawal dito magtinda ng isda   ay huwag ng maglalagay ng paninda.

“Doon po tayo magtinda sa tamang lugar may wet section naman ang public market natin”. Pakkiusap ni Chief of Police De Leon sa mga fish vendor. Na ang ibig sabihin nito ay kong paninda mo ay preskong isda, dapat sa  a fish section at wet section mo idisplay  ang iyong paninda hindi kong saan-saan na lamang.. Matuto na tayong hindi magdisplay kong saan-saan, at huwag na nating hintayin na ipatupad pa ng Pulis ang nararapat, dahil sigurado kong  tayo rin ang maaabala.

Muli tayong magtatanong sa bayan: “Ano   ang maaaring kahihinatnan ng isang bayan o bansa kung ang kanyang mamamayan ay walang disiplina? Leny any comments?

Lenyrose: “Tiyak magulo, walang asenso, dahil instead na pagpapaunlad ang inaasikaso ng otoridad  ang  concentrate nila sa pagdidisiplina sa mamamayan sa mga maliliit na bagay .”

Kaka Alih: Correct ka diyan Leny, Kabayan…Naisip mo  na rin ba ang magandang mangyayari kung lahat ay may disiplina?·  

Naisip mo na ba   ang mangyayari sa bansa kong walang nagnanakaw sa kaban ng bayan? Kong walang nangungurakot na official sa pera ng bayan?   

Naisip mo rin  ba kong ang ating mga kawani at official ng bansa, ng bayan, ay tutupad ng kanilang mga tungkulin ng tapat at dalisay, ibig sabihin ay walang corruption?· Magrereport siya sa opisina sa tamang oras at uuwi din sa oras ng uwian?    

Naisip mo rin ba Kapatid kung hindi na   magtatapon ng basura kung saan-saan ang ating mamamayan?·    Na hindi na tayo magtatapon ng basura sa ating mga kanal na patuloy na pinapaganda ng ating local na pamahalaan?

May tanong akong muli sa iyo Leny: Kung susunod siya (mamamayan) sa mga batas at alituntunin ng trapiko, ng patakaran ng pagtitinda sa palengke, what you will expect?·

Lenyrose:  “ I am sure kaka  Ali, isa tayo sa progresibong vayan, ang wala tayong problema, ang ating mga oficial ay makakapagtrabaho ng maayos para sa kaunlaran na walang sagabal”

Kaka Alih: Tama ka Leny, kung iiwas siya sa mga bisyo tulad ng mga ipinagbabawal na gamot?·    At higit sa lahat, kung tutupad ang bawat isa sa kanyang mga tungkulin?  Kong ang bawat isa sa atin ay gagampanan ang kanyang tungkulin sa kanyang kapuwa at higit sa lahat tungkulin sa kanyang Poong Lumikha, ang sambahin ito at tuparin ang ipana-uutos at ipagbawal ang ipinagbabawal?.Tiyak kong kalulugdan tayo n gating Poong Lumikha.

Heto ang isa sa mga mahalaga na tungkulin ng official ng bayan.

“Pangunahin at pinakamahalaga sa lahat na dapat taglayin ng mga mamamayan ay may malulusog na katawan at isipan.” Ito ang tinuran ng   Kalihim ng Kalusugan.  

Kaya naman ang Lokal na Pamahalaan ng Upi sa pamumuno ni Mayor Ramon Piang Sr ay naglalaan ng pondo at nagpapatayo ng mga health center, at nagpagtalaga ng mga health personnel para matulungan ang mamamayan para sa kanilang kalusugan.

Paliwang din isang doctor na maituturing na ring kayamanan isang mamamayan ang malusog na pangangatawan, kahit mahirap siya,  sapagkat taglay niya ang lakas upang gampanan ang kanyang mga tungkulin at Gawain sa bayan.·  

Mayaman man ang isang tao ngunit kung siya’y masasakitin, mauuwi lamang sa pagpapagamot ang kanyang salapi at malabong siya’y maging produktibo.·   

Ulitin natin ang sinabi ni kalihim ng kalusugan: “Ang mamamayang may malusog na pangangatawan ay malaking puhunan upang makatulong sa produksyon ng bansa”.·   

Madali at mabilis niyang magagampanan ang gawain kung siya’y malusog.

Maraming proyekto ang nangangailangan ng lakas ng katawan, ang Mrs mo pare, kailangan niya ang malusog mong katawan.

(PLAY LAUGHING)

Yaman ng ating bayan o bansa   ang pagiging matalino ng kanyang mamamayan. 

Kailangan ang malusog na isipan sa paglutas ng mga suliranin ng bansa at sa pagpapasya.·  

Kaya naman isinusulong ng pamahalaan ang edukasyon para sa lahat. Ang ibang kabataan naman ayaw mag-aral, computer games ang inaasikaso, ang iba daw ay panliligaw.. (PLAY LAUGHING).

Batid ng pamahalaan natin, ng LGU Upi na ang kamangmangan ay hadlang sa kaunlaran ng isang tao. Kaya napapansin ninyo todo suporta ng LGU Upi sa mga ating mga paaralan, kasama na dito ang ating mga Madraza. Bagamat hindi sapat ay pinagsisikapan nilang kahit  papaano ay may allowance ang mga guro (teachers aid at mga Ustadz).

 Ito po ang inyong Kapatid  na si  Kaka Ali  na naghihikayat sa ating lahat na kilalanin at alamin ang kanyang tungkulin sa bayan at sa kapuwa. Hiramin natin ang tinuran ni Chief of Police De Leon: “matuto tayong sumunod sa batas upang hindi tayo magkaproblema”… Bukas…mas lalo nating paiigtingin ang ating ibabahagi sa ating programang buhay buhay sa DXUP FM..  Sukran and Wassallam.