Ang pagsasama ng di pa kasal, Pabor ka o Hindi?

(September 15, 2010- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)

Host/Lenyrose: “Ang tanong at tatalakayin ni Kaka Ali ngayong umaga sa ating segment ay: Ang   pagsasama ng di pa kasal,  Pabor ka o Hindi? Ikaw mahal naming tagapakinig, anong sagot mo? Join na sa amin sa ating segment na ….

 (NAKAKA- INTRO)

Kaka Alih: Ano ang ibig sabihin ng kasal? Ayon sa encyclopedia: Ang kasal o matrimonyo, bagaman isang kasunduan ng puso, diwa, at isipan, ay ginagawad at ipinagdiriwang bilang simbolo ng pagpapahayag sa lipunan o komunidad ng pag-iisang-dibdib  ng dalawang tao, karaniwan na ng isang lalaki at babaeng nag-iibigan. Magkakaiba ang anyo ng selebrasyon sa bawat lugar sa mundo, at kadalasang ayon sa pananampalataya, paniniwala, lahi at kultura ng mga ikinakasal.

Article 1of the family states:. “Marriage is a special contract of permanent union between a man and a woman entered into in accordance with law for the establishment of conjugal and family life.”

 Ikaw pipirma ka na ng kontrata? O kasal muna,  O magsasama kayo na walang contract o hindi kasal?

“Ako Kaka hindi ako pabor na magsama kami ng aking sinisinta na hindi pa kami kasal sa simbahan”. Sagot ni John, isang makisig at batang-batang PNPA graduate.

Ang  pagsasama ng di kasal ay hindi karaniwan sa mata ng Diyos at ng tao.  Ayon sa mga eksperto ang mga naidudulot nito ay  ang madalas na pagaaway ng makalive in partner at    kung ayaw na nilang magsama madali silang maghiwalay.

May problema pa daw ditto, pag nagkaroon sila ng anak sa apelyido ng ina ang masusunod na apelyido ng bata, hindi pwede sa ama dahil hindi sila kasal.

“Ako Kaka ang akin ay depende po sa tao kung ano ang agenda nya, bakit kailangan niya ang partner.  Kung hindi sya seryoso at magloloko din sya wag na magpakasal tikim na lang. At kung ikaw babae gusto mo na maging legal kayo at makuha mo ang iyong rights ay magpakasal ka sa kanya at kung ayaw nya maghanap ka na ng iba (yan naman ay kung gusto mong magpakasal na sa kanya). Maraming advantage pag kasal ka sa taong mahal mo dahil sa mata ng diyos at ng gobyerno legal kayong kasal. Yun nga lang mahal ang mag annullment ngayon. Kaya mahirap bawiin yan. Doon naman sa di pa kasal ay kung nagloko yun partner mo masmadali mo iwan kasi di naman kayo kasal at naagapan mo ang dapat matuklasan.” Ito ang paliwanag ng matured honor na estudyante.

Who are authorized to solemnize marriages? According to our family code:

(1) Any incumbent member of the judiciary within the court’s jurisdiction;

(2) Any priest, rabbi, imam, or minister of any church or religious sect duly authorized by his church or religious sect and registered with the civil registrar general, acting within the limits of the written authority granted by his church or religious sect and provided that at least one of the contracting parties belongs to the solemnizing officer’s church or religious sect;

(3) Any ship captain or airplane chief only in the case mentioned in Article 31 of the Family Code; Art. (31. A marriage in articulo mortis between passengers or crew members may also be solemnized by a ship captain or by an airplane pilot not only while the ship is at sea or the plane is in flight, but also during stopovers at ports of call.)

(4) Any military commander of a unit to which a chaplain is assigned, in the absence of the latter, during a military operation, likewise only in the cases mentioned in Article 32 of the Family Code; (Art. 32. A military commander of a unit, who is a commissioned officer, shall likewise have authority to solemnize marriages in articulo mortis between persons within the zone of military operation, whether members of the armed forces or civilians.)

(5) Any consul-general, consul or vice-consul in the case provided in Article 10 of the Family Code.

Sino ba ang mga otorisadong magkasal?

Sa Teduray ay ang Kefeduwan, ngunit kong membro na ng ATBCI ay ang kanilang “Reverend”.

Sa ibang relihiyong Kristiyanismo ay kanilang Pari o Pastor ang nagkakasal.

Sa ating bansa ang Mayor Kapitan ng barko, eroplano at Judge ay authorized to solemnized marriage

Sa kultura ng mga Teduray ay mahigpit na piinababawal ang pagsasama ng di kasal, ong sakali mang madisgrasya, dahil nabuntis ang babae, ditto ay iaaplay nila  “Sefeduros”.. emergency o panandaliang kasal, translated ni Nancy at Noralyn.

Ang ikinasal ng mga Bangsamorouslim o Indegenous people (IP’s) ay kinikilala ba ng goberno ng Pilipinas?  Yes valid ayun sa family code of the Philippines:

Art. 33. Marriages among Muslims or among members of the ethnic cultural communities may be performed validly without the necessity of marriage license, provided they are solemnized in accordance with their customs, rites or practices.”  

Sa Bangsamoro ang pagsasama ng Babae at lalaki na hindi kasal na may mabigat na kaparusahan, 40 palo ng nagbabagang bakal sa bawat isa sa babae at lalaki.

Madali lang ba ang pagpapakasal sa Bangamoro? Ang sagot ay yes dahil ang sinusunod naaman nila ay ang Sharia o batas ng Islam.

Sa Islam ang pag-aasawa o pagpapakasal, ng babae at lalaki, ang dalawa, ay kinakailangan na makamit ang mga kondisyon ng kasal.

   1. Ang pagsang-ayon ng lalake at babae.  Hindi matatanggap na pilitin ang lalaki na mag-aasawa sa hindi niya gusto at hindi rin matatanggap na pilitin ang isang babae na mag-asawa sa hindi niya gusto. Ipinagbawal ng Islam na ipaasawa ang isang babae kung walang pagsang-ayon niya.

   2. Kinakailangan ang wali. (Ang Wali ay kumakatawan sa babae na maaring kanyang ama o malapit na kamag-anak o tumatayong magulang).  Hindi matatanggap ang kasal kapag wala ang wali ng babae, may hadith dito,  ayon sa sinabi ng Propeta Muhammad (SAS) :

“Hindi matatanggap ang kasal kapag walang wali.”

Kaya kung sakaling kusang nag-asawa ang babae , ang kasal niya ay walang saysay , daluhan man niya ang kasal o magtalaga man siya ng isang taong dadalo para sa kanya. Ang wali ay kailangang nasa wastong gulang (15 taong gulang o higit pa), may wasto at sapat na pag-iisip , at isang lalaki kabilang sa mga lalaking kamag-anakan ng babae ay ang mga sumusunod alinsunod sa pagkakasunod kung sino ang lalong karapat-dapat sa kanila: ang ama , ang taong pinagbilinan ng ama namaging wali ng kanyang anak na babae , ang lolo sa ama , ang lolo sa tuhod saka ang ama ng lolo sa tuhod pataas , ang kanyang anak na lalaki , ang mga anak na lalaki ng kanyang mga anak na lalaki at saka ang mga lalaking kaapu-apuhan ng mga ito , ang mga anak na lalaki ng mga kapatid na kapatid na lalaki sa ama’t ina , ang kanyang kapatid na lalaki sa ama’t ina , ang mga anak na lalaki ng mga kapatid na lalaki sa ama , ang tiyuhing kapatid sa ama’t ina ng ama, ang tiyuhing kapatid sa ama ng ama, at ang kanilang mga anak na lalaki.  Ang pipiliin sa mga ito ay ang lalong malapit niyang mga kamag-anak.

Kailangang humingi muna ng kapahintulutan ang wali sa babae bago niya ito ipaasawa. Ang dahilan kung bakit kailangang may wali ang isang babae ay upang hadlangan gawing dahilan ang kasal para gumawa ng pangangalunya , sapagkat ang magagawa ng isang lalaking may balak mangalunya na sabihin sa babae na : “ipakasal mo ang iyong sarili sa akin .” at mapasang-ayon ang babae na magpakasal sa kanya nang walang wali. At ang kasal na ilegal na ito ay maaari pang saksihan ng dalawa sa kanyang kaibigan o ng ibang tao para magmukhang legal.

Hindi maaring maging wali ng isang babaeng Muslim kahit ama pa niya ito o isang malapit na kamag-anak kong hindi pa  Muslim o hindi pa tinanggap ang Islam. Hangga’t maaari , ang wali ng babaeng Muslim o naging Muslim ay ang lalaki niyang kamag-anak na nabanggit sa itaas. Kung wala ni isa mang Muslim sa mga ito , ang isang hukom na Muslim sa hukuman ng pamahalaan o ng Sharee`ah o ang isang institusyong pang-Islam ang siyang tatayong wali ng babaeng ito.

   3. Kailangan ang dalawang lalaking saksi.. Kailangang saksihan ng mga lalaking Muslim na makatarungan, dalawa o higit pa, ang pagdaraos ng kasal. Kailangan ang mga saksing ito ay mga taong mapagkakatiwalaan at umiiwas sa mga kasalanang mortal gaya ng pangangalunya , pag-inom ng alak , at iba pang mga kasalanang mortal.

(Ang pangangalunya sa Islam ay ang pagtatalik ng lalaki at babaeng hindi kasal sa isat isa. Ang kasal na wala ang wali ng babae ay huwad at hindi tunay na kasal  kaya ang kanilang  pagtatalik ay itinuturing na pangangalunya.)

   4. Ang obligasyong magbigay ng mahr. (Ang Mahr ay ang tinatawag sa Tagalog na dote o bigay-kaya. Ito ay binibigay ng lalaki sa babaeng kanyang mapangasawa at hindi para sa magulang o kamag-anak ng babae)

Ang mainam sa mahr ay ang maliit na halaga at ang lalong maliit ay mas lalong mainam. Ang mahr ay tinatawag ding sadaq. Itinagubiling banggitin ang halaga o uri ng mahr sa pagdaraos ng kasal at ibigay kaagad sa sandaling iyon. Maaari ring ibigay ang mahr o ang nalalabing bahagi nito sa napagkasunduang panahon matapos na mairaos ang kasal. Kung sakaling diniborsiyo ng lalaki ang kanyang maybahay bago may namagitang pagtatalik sa kanila , kukunin ng babae ang kalahati ng mahr. At kung sakali namang nama-tay ang lalaki bago may namagitang pagtatalik sa kanya at sa babae matapos mairaos ang kasal , may karapa-tan ang babae na magmana sa lalaking ito at ang buong mahr ay mapupunta sa kanya.

Ito ang kapatid  Kaka Ali, Sukran, Wassallamu alaikum warahmatullahi wabartakatuh.