Ang  Paninigarilyo

 (July 7, 2011 - Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host Nancy Lawan)

Host/Nancy:  Mga naninigarilyo ang nagplano pang manigarilyo, makinig sa ibbahagi ni Kaka Alih, ang ating nakaka na segment writer.. bakit paninigarilyo ang topic niya ngayon sa ating segment na nakaka.

(Play- Intro-Nakaka)

Host/Nancy:  Magandang umaga, Kaka Ali. 

Kaka Ali:   Magandang umaga Nancy. Assallamu alaikum WW.    Ang paninigarilyo ay maituturing na isang bisyo ng mga kabataan at mga matanda din.   Ang paninigarilyo ay ang paghithit ng siga na galing sa nasusunog na tabako.

Bago natin ito ituloy pagtuunan muna natin itong tabako na siyang pangunahing  ginagamit na material sa paninigarilyo.

Ang tabako (tobacco) ay tanim   na kadalasan ay ang ginagamit ay dahon.  Maari itong kainin,  (kaya kong wala ka ng bigas, nguya ka na lang ng tabako) gamitin bilang organikong pamuksa ng peste at bilang sangkap sa gamot kung gagamitin sa pormang nicotine tartrate.  Subalit ang madalas na ginagamitan  ng tabako   ay sa pamamagitan   ay  paninigarilyo, pag-nguya, pag-hitit, at may ibang uri pa ng pag-gamit.

Ang tabako ay matagal nang ginagamit ng mga unang tao sa Amerika. Subalit sa pagdating ng mga taga-Europa sa Hilagang Amerika, ito ay naging gamit pangkalakal at panlibang na gamot (recreational drugs). 

Di naglaon ay naging sikat  ang pag-gamit ng tabako na siyang n nagpaunlad ng ekonomiya ng katimugang bahagi ng Estados Unidos bago ito napalitan ng bulak. Ang bulak ang dating unang produkto ng Amerika.

At ang higit na nagpatanyag pa sa tabako ay pagkatapos ng  Digmaang Sibil ng Amerika , may mga pagbabago sa mga pangangailangan dahil dumami ang naninigarilyo at ang mga trabahador sa pagawaan ng  sigarilyo ay lumago. Ang produktong ito ay ang nagpaunlad sa mga kompanya ng tabako sa Amerika hanggang sa   kalagitnaan ng 1900.

Maraming uri ng mga tabako na napapabilang na mula sa lahi ng Nicotiana. Ang salitang nicotiana (pati na rin ang nicotine) ay pinangalan kay Jean Nicot, isang Pranses na embahador sa Portugal, na sa 1559 ay hinatid ito bilang gamot sa korte ni Catherine de Medici.

Sa gustong kumilala kay   Catherine, siya ay may asawa na, dahil maagang nag-asawa sa edad na katorse, diyan sigoro hinango ang pelikulang katorse (LAUGHING).  Si Catherine ay isang Italyano na naging asawa  ni Haring Henry II ng Pransya.

Balik tabako tayo,  ang tabako ay  nakakaadik dahil sa taglay nitong  nicotina, na sa oras na makahiligan mo ito ay mahirap  ng hiwalayan dahil sa linamnam nito.

Pag-usapan natin ang madalas na gamit ng tabako, of course daw, ang paninigarilyo. Sigarilyo ang gamit ng  naninigrilyo of course, mayroon ka pa bang ibang naiisip?. (LAUGHING). 

Ang sigarilyo ay  mula sa salitang Pranses na   cigare + ette,  na ibig sabihin ay  maliit na sigaro. Ito   ay isang produktong ginagamit sa pamamagitan ng pagpapausok   o paninigarilyo, at gawa mula sa pinong hiwang dahon ng tabako.

At tulad ng nakagisnan ninyo, ang sigarilyo ay sinisindihan sa kabilang dulo na bahagi nito (alangan naman na sa ginatna mo sindihan-LAUGHING) at sa kabila naman ay kung saan maaaring hithitin ang usok, pero ang iba kong walang posporo o walang  pansindi ay nginunguya na lamang. (LAUGHING). 

Sa kabila ng babala na nakakaadik ang tabako, nakakamatay din ang paninigarilyo. “Bakit may naninigarilyo  pa rin?”   Oo nga no?  bakit may naninigarilyo pang tao? Hindi ba nila alam na ito ay nakakmatay din.

Ayon sa ating pagtatanong ay dahil sa nayaya ng barkada, stress, nakikita sa mga matatanda, nakikita sa TV o patalastas.

“Kaka Ali totoo ba na nakakabaog   ang paninigarilyo?” tanong ng isang batang-bata na Mrs.

Yes… may mga pag-aaral na nagpapatunay na ang paninigarilyo ay nakakabaog sa lalaki at babae.  Kaya hindi  muna kailangan ang condom. (LAUGHING). 

Ano ang mga epekto ng paninigarilyo Kaka Ali? Tanong ng isang estudyante.

“Kaka adik na ako sa sigarilyo  may solusyon pa ba para matigi ako sa paninigarilyo?” tanong pa muli ni Mrs.

Para sa akin ang solusyon ng paninigarilyo ay sa pag iwas sa mga kaibigan na naadik sa paninigarilyo at para lalo pa itong maiwasan.  At dapat kumain ka ng sapat at mga masustansyang pagkain. At ang mabisang   solusyon  nito ay pag may batas na nag sasabing bawal na ang pag-gamit ng sigarilyo at dapat ding turuan ng mga magulang ang mga anak nila na nakakasama ang pag-gamit ng sigarilyo sa katawan ng isang tao at dapat din tayong makinig sa payo ng mga doctor, na nakakasama sa kalusugan ang paninigarilyo.

Nancy: Kaka ayon sa nakasulat sa etikita sa kaha ng sigarilyo,  nabasa ko doon an “SMOKING KILLS”. (LAUGHING). 

Kaka Alih: Tama ka Nancy,   nakasulat na ngayon sa mga kaha ng sigarilyo ang katagang ang paninigarilyo ay nakakamatay . Binase ng goberno     ito marahil sa ulat na 250 ang Pilipinong namamatay araw-araw o may katumbas na 90,00 bawat taon ang namamatay dahil may kaugnayan sa paninigarilyo ng tabako. Ang mga sakit na maaring sanhi ng paninigarilyo ay sakit na cardiovascular, pulmonary, metabolic diseases, at cancers lang naman , (LAUGHING).  Lalo na ang lung cancers.  

“Kaka gustong tumigil na sa paninigarilyo, paano matitigil ang paninigarilyo?” Tanong ng kumpare na naniwala sa ating tinatalakay.

Matitigil ang paninigarilyo kung titigil na kayong manigarilyo…( SIMPLE ) 

Kapatid na nakikinig sadyang nakalulungkot isipin na ang paninigarilyo, isang pangunahing dahilan ng pagkakaroon ng kanser sa bibig, lalamunan at baga, ay laganap na sa lipunan.  Hindi maitatatwa na may mga Muslim na biktima rin ng bisyong ito. Kanilang ikinakatwiran na ang paninigarilyo ay Makrooh.

Noong ika-17 siglo, nang unang nakarating ang sigarilyo at tabako sa mga Muslim ng Emperyong Ottoman (Ottoman Muslim Empire), karamihan sa mga paham (iskolar) sa Islam ay nagbigay pasiya (alituntunin) sa pamamagitan ng Qiyaas  na ang paninigarilyo ay Makrooh, sapagka’t ang tanging alam nilang masamang bunga nito, sa mga panahong iyon, ay ang pagkakaroon ng mabahong hininga. Ang pasiya ay batay sa isang Hadith na ang Propetar ay nagsabi: “Sinumang kumain ng masangsang na halamang ito (bawang) ay hindi dapat pumunta sa Masjid.” Ang mga tao ay nagsabi: “Ito (bawang) ay ipinagbawal! Ito ay ipinagbawal!” Nang ito ay nakarating sa Propetar, siya ay nagsabi “Hindi ko maaaring ipagbawal ang pinahihintulutan ng Allah.  Ang tanging amoy lamang nitong halaman (bawang) ang hindi ko nais.” Sa mga sumunod na panahon, kanya ring isinama ang sibuyas at leek sa mga bagay na masangsang (offensive). Katulad ng pagkain ng bawang at sibuyas, ang taong naninigarilyo ay may masamang amoy din na nakaaabala sa ibang nasa Masjid.  Bagama’t hindi namamalayan ng isang taong naninigarilyo, kadalasa’y ang kanyang hininga, damit, sasakyan at pamamahay ay may masamang amoy.

Nancy: Sa Islam kasalanan ba ang paninigarilyo?

Kaka Alih: Sa panahon natin ngayon, napatunayan ng mga dalubhasa sa medisina na ang paninigarilyo ay nagiging sanhi ng kanser, bukod pa sa mabahong hininga at iba pang mga karamdaman. Sa pakete pa lamang ay may babalang nakasulat na ang paninigarilyo ay nagbibigay panganib sa kalusugan.  Ayon sa mga lathalaing pang-medisina, ang usok ng sigarilyo o tabako ay kinapapalooban ng 4,000 kemikal, karamihan sa mga ito ay kilalang nagdudulot ng kanser. Ang ilan sa mga nakapipinsalang kemikal na ito ay tar, carbon monoxide at nicotine. Ang tar ay may libo-libong kemikal kasama na rito ang nitrogen oxide at hydrogen cyanide na pinanggagalingan ng kanser.  Ang carbon monoxide naman ay katulad ng usok na lumalabas sa tambutso ng sasakyan. Ang kemikal na ito, kapag nahalo sa hemoglobin sa daloy ng dugo, ay nagbibigay balakid sa kakayahan ng katawan upang makakuha at makagamit ng oxygen, isang pangunahing sangkap na kailangan ng katawan.  Ang paninigarilyo ay nagdudulot sa naninigarilyo at sa lagi nang nakalalanghap ng usok nito ng kawalan ng gana sa pagkain, kanser sa baga, emphysema, asthma, bronchitis, myocardial infraction (atake sa puso), coronary heart disease, at ang laganap na pagtigas ng mga arteries (punong daluyang ugat).

Sa dahilang ang kanser ay kadalasang nakamamatay, ang mga paham o iskolar sa Islam ang nagbigay pasiya sa pamamagitan ng Qiyaas na ang paninigarilyo ay Haraam (kasalanan).

Kaya sa mga kapatid na nanampalataya sa Islam, itigil na ang paninigarilyo. Sukran. Wassalam.