Ramadhan

Ramadhan

 (July 15 2011 -Biyernes- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host Nancy Lawan)

Host/Nancy:     

(Play- Intro-Nakaka)

Host/Nancy:  Magandang umaga, Kaka Ali,    

Kaka Ali:   Magandang umaga Nancy. Assallamu alaikum WW.   

Ngayong araw  ay ika-labin-apat ng Shaban sa Hijri calendar, mamaya pa pagsapit ng Magrib (sunset prayer) sasapit ang ikalabinlima ng Sahaban. Ang oras ng Magrib ngayon araw ay 6:09.  Kaugnay pa rin ng Shaban, ngayon  araw July 15, ay deklarado ni Acting Regional Governor Ansaruddin Adiong of the Autonomous  Region in Muslim Mindanao (ARMM) bilang special  non-working holiday sa buong rehiyon.

Sa paliwanag ni Atty. Naguib Sinarimbo, ARMM executive secretary, ito ay bilang pagdiriwang ng  “Nisfu Sha’ban” o kalagitnaan ng   Shaban, ang ikawalo ng buwan ng Hijri. 

Nasasakupan ng ARMM ang mga  lalawigan ng  Maguindanao, Lanao del Sur, Basilan, Sulu, Tawi-Tawi at ang mga lungsod ng Isabela at Marawi.

Back to our topic,  ang buwan ng Ramadhan ay ang ika-9 na buwan   sa Hijri calendar.

Isa pa sa mahalagang pangyayari sa buwan na ito ay ang mga banal na aklat na ipinahayag ng Allah sa nasabi ring buwan kasabay ng Ramadan. Ang Aklat ni Abraham ay ipinahayag sa unang gabi   ng Ramadan; ang Torah ay ipinahayag kay Moses sa ika-6  ng Ramadhan; ang Ebanghelyo (magandang balita) Kay Iesa Ibnu Maryam (Jesus, the son of Mary)  ay ipinahayag sa ika-13   ng Ramadan… at ang Banal na Qur’an sa ika-23 ng Ramadan.”

Ang buwan ng Shaban-buwan na sinusundan ng Ramadan  ay may 29 na araw o 30 araw, ganoon din ang Ramadan na either 29 o 30 araw at ang susunod na buwan at ang ikasampu ay ang buwan ng Shawwal.

Ang mga buwan ng Hijri calendar ay ang mga sumusunod: 1) Muharram, 2) Safar, 3) Rabiul Awal, 4) Rabiul Thaani, 5) Jumadil Awal, 6) Jumadil Thaani, 7) Rajab,  Shaban, 9) Ramadan, 10) Shawwal, 11) ZulAl Qaida at 12) Zul al hijja.

Ulitin ko ngayon ay ika 14   ng Shaban ang ika walong buwan sa hijri calendar, at July 15, mamamaya at about 6:09 ay 15 ng Shaban at ito  ang  tinatawag nila na “Nisfu Shaban” o kalahati ng Shaban.

Pagsapit ng  ika-29 ng buwan ng Shaban,   ang pag-niyyat o sighting of the new moon, at ito  ay tatapat sa July 30, 2011   at ang Darul Ifta of the Philipines ang naatasan na mamahala at magsasabi kung nasilayan ba ang  buwan sa Pilipinas.

Ang  Propeta Muhammad (SAW) ay nagsabi: “Huwag (magsimulang) mag‑ayuno hangga’t hindi ninyo nakikita ang bagong buwan, subali’t kung maulap, buuin ang tatlumpung araw ng buwan ng Shaban (ang buwan na sinusundan ng Ramadan); at huwag titigil (sa pag-aayuno) hangga’t hindi ninyo nakikitang muli (ang bagong buwan).” (Bukhari at Muslim)

Ang Ramadan ang ika-9 naman na buwan sa Hijri calendar

Ang kalendaryong Islam, ang Hijri calendar,  katulad ng kalendaryong Solar sa Kristiyanismo at  ito   ay binubuo rin ng labing-dalawang buwan.

Ang   Hijrah o lunar ay hango sa buwan at ang  Gregorian calendar  ay hinnago sa  solar o hango sa araw.

Ang mga buwan sa kalendaryong solar ay binubuo ng 30 o 31 araw maliban sa buwan ng Pebrero. Ang mga buwan ng Kalendaryong Lunar naman ay binubuo ng 29 o 30 na araw. Kaya’t ang Ramadan ay maaring 29 o 30 na araw.

Samantala mula ng maitatag ang community radio na DXUP , walong na taon na ang nakakaraan, sa pamumuno ng station manager nito na si Mr Mario Debolgado, ay bumuo  ng isang programa, bilang pagbibigay galang at pakikiisa sa mga kapatid na Muslim ay  isinasahimpapawid ang programang Duyog Ramadan.   Ang radio program  na ito ay bilang pakikiisa para sa kapayapaan ng mga hindi nanampalatayang Islam sa kanilang mga kapatid na Muslim na nag-aayuno sa buwan ng Ramadhan.

Ang Kalendaryong Lunar ng Islam ay mas maigsi ng labing-isa o labing-dalawang araw kung ihahambing sa Kalendaryong Gregorian o Solar ay umiikot sa buong taon nito. Ang unang araw ng Ramadan ay nababatay sa pagsaksi sa paglabas ng buwan at ang araw ay magsisimula pagkatapos ng Salat ul-Magreb.

Ang Kalendaryong Islam o Hijrah o lunar ay hango sa buwan samantala ang Kalendaryong Gregorian o solar ay hango sa araw.

Ang mga Muslim sa   buwan  na ito ng Ramadhan ay tatalikdan ang pagkain, pag-inom, panigarilyo, at pakikipagtalik sa kanilang asawa sa araw, mula sa pagbubukangliwayway hanggang sa takip silim.

Ang mga Muslim sa buong mundo ay nararapat lamang na mag-ayuno ang pinapayuhan na :

• Magbigay ng kawanggawa sa mga mahirap at maralita.
• Igalang ang inyong mga magulang at nakakatanda.
• Maging mabuti sa mga musmos at nakakabata.
• Kumandili sa mga kamag-anak.
• Umiwas magsalita ng anumang hindi nararapat kahit na ibulong man lamang.
• Umiwas tumingin sa anumang hindi nararapat na tingnan.
• Umiwas makinig sa anumang hindi kanaisnais na pakinggan.
• Maging maawain, magiliw at mabait sa mga alila nang sa pagyaon mo, kung kinakailangan, ang iyong mga anak ay makakatanggap ng kasingtulad na pakikitungo ng iba.

Maliban sa pag-aayuno at paghahangad ng mabuting asal, iniuukol ng mga Muslim ang kanilang mga panahon at lakas, sa pananampalata at pagdarasal sa Nag-iisang Panginoon.  

Paglipas ng huling araw ng buwan ng Ramadan, ipinagdiriwang naman  ng mga Muslim ang ‘Eid al-Fitr o Hariraya Puwasa upang gunitain ang katapusan ng pag-aayuno. Nagsasama-sama sila sa pagdarasal, pagkain, at   pagpapalitan ng mga hadiya o  regalo (lalung-lalo na para sa mga bata).

At dahil hindi kumakain sa araw ang inyong mga kapatid na Nanamapalataya sa Islam sa buwan ng Ramadhan, ikaw na kapatid na hindi nag-aayuno ay nararapat lamang na huwag kumain o uminom sa harapan o nakikita ng iyong kapatid, dahil tiyak ko matatakam siya.

Ang mga Muslim na nag-aayuno ay kumakain sa madaling araw, bago magbukang liwayway at dahil dito sila ay puyat sa pagtulog, kaya asahan mo na makakatulog o gustong matulog sa araw.

At dahil hindi kumakain at uminom tiyak na gutom at uhaw, kaya nararapat na ikaw na kasamahan niya sa trabaho huwag masyadong bigyan ng mabibigat na trabaho.

Kong magiging bisita mo siya, sa panahon ng Ramadhan, dapat malaman mo na pwedeng kumain ang iyong kapatid na Muslim pagsapit ng takip-silip hanggang bago magbubukang liwayway. 

Dapat malaman mo rin  na may exempted o pinapayagan  na hindi mag-aayuno sa buwan ng Ramadhan, halimbawa ang babaeng nireregla, ang matatanda na kong mag-aayuno ay maapektuhan ang kalusugan, ang mga sanggol na hindi pa umabot sa pito o sampung taon gulang ang edad, ang maglalakbay sa malalayo  at ang mga taong wala sa katinuan ng isip.

Kaugnay pa rin ng Ramadhan, tulad ng mga nakaraang mga taon, muling iluulunsad na muli  ng ating himpilan ang programang “Duyog Ramadhan” nitong darating na July 30 at magtatapos sa Agosto 30, maririnig mula ika-lima ng hapon hanggang ika pito ng gabi, sa buong buwan ng Ramadhan. Kaya abangan ninyo dahil atin ito, inyo pong programa, “pagari ko, duyog kami” (Kapatid samahan ninyo  kami,) .

Maraming salamat pos a patuloy ninyong pagsuporta ang pakikinig sa ating radio program na Buhay-buhay sa DXUP .…bukas sama-sama tayo sa nakaka ating nakaka na segment.. ito ang inyong Kaka Alih. Sukran and Wassallam.