Celpon (Mobile Phone)

 (July 18,  2011 -Lunes- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host Nancy Lawan)

Host/Nancy:   Kaibigan Mayroon ka bang celpon? Nakatanggap ka na ba ng text na nagsasabi na ikaw ay nanalo ng milyones?  Ano ang ginawa mo? Sa mga nakatanggap at wala pa ng ganitong text makinig kay Kaka Ali, sa ating segment na Nakaka.

(Play- Intro-Nakaka)

Host/Nancy:  Magandang umaga, Kaka Ali,  May nagtext ba ! ??

Kaka Ali:   Magandang umaga Nancy. Assallamu alaikum WW.   Yes Nancy may nagtext sa akin, pero mamaya na natin babasahin. (LAUHING)

Ang Mobile phone o Celpon o selepono ay isang instrumento na ginagamit para makapagtext at makatawag. Depende sa unit, may iba iba pang features ang cellphone gaya nga mp3 player, camera, recorder  at marami pang ibang gamit, tulad ng pag-internet.

Ang isang mobile phone, cell phone o kamay telepono ay isang elektronikong aparato na ginagamit upang gumawa ng mga   tawag mula sa telepono o mobile phone din sa isang malawak na geographic na lugar,bastat may cell site signal ang mga service providers. Dito sa ating bayan ng Upi,  dalawa lamang ang service providers ng celpon,  ang SMART at GLOBE, hindi  katulad  sa ibang bayan na maraming kumpanya ang  nagbibigay ng serbisyo.

Ang isang mobile phone ay maaaring gumawa at makatanggap ng mga tawag sa telepono at mula sa pampublikong telepono ng network kung saan kasama ang iba pang mga mobiles at fixed-line na phone sa buong mundo. Ito sa pamamagitan ng pagkonekta sa isang cellular network na ibinigay sa pamamagitan ng isang mobile network operator.

Ang mga modernong mobile phone ay nagbibigay din   ng  iba’t-ibang   mga serbisyo tulad ng text messaging, Multimedia Messaging Service (MMS), email,  Internet access, maikling-range wireless na komunikasyon tulad sa   Bluetooth , mga aplikasyon ng negosyo, paglalaro (games)  at photography (pangkodak-LAUGHING).

Ang mga mobile phone na nag-aalok ng mga mas pangkalahatang kakayahan computing ay tinukoy bilang smartphone.

Alam ba ninyo? Na ang   unang komersyal automated na cellular network (1G) ay inilunsad sa Japan sa pamamagitan ng Nippon Telegraph and Telephone Corporation (NTT) nooong  1979, na sinimulan sa   Tokyo.

Noong 2001 inilunsad din sa Japan ang  3G (Third Generation) paggamit ng celpon ng kumpanyang Nippon Telegraph and Telephone Corporation (NTT)

Ang karaniwang mga sangkap na natagpuan sa lahat ng mga celpon o selepono ay:

• Baterya  , karaniwang ay rechargeable, ito ang nagbibigay ng power sa baterya, kaya kinakailangan  ang electrisidad.
•  Ang pinaka-karaniwang mekanismo ng selpon  ay isang keypad o  pindutan, ngunit nitong huli ay  touch screen na,   matatagpuan ito sa sa latest model na celpon.

Lahat ng mga GSM (Global System for Mobile Communications, originally Groupe Spécial Mobile),    phones ay gumamit ng isang SIM card na binigyan ng contact numbering isang service provider.

Sa Pilipinas ay magagamit ang simcard na hindi na nakarehistro ang may-ari nito, samantala sa ibang bansa ay hindi pwedeng magamit ang  simcard na hindi  nakaregister ang  gagamit nito. Sa experience ko sa Malaysia ay isang araw bago mo pwedeng gamitin ang simcard.

Ano ang SIM card?  

Ang Subscriber Identity Module o SIM Card,   ay humigit-kumulang ang laki ng isang maliit na selyo   at ay karaniwang ilagay sa ilalim ng baterya sa hulihan ng ang yunit.

Ang SIM card ay naglalaman ng   natatanging serial number  at ang dalawang mga password (PIN para sa karaniwang gamitin at PUK unlocking).

Para magamit ang SIM card number,  na nagsisilbing account number, kinakailangan din ng SIM card number ang load o cash  deposit, pwede itong bayaran sa pamamagitan  ng plan o prepaid card o electronic loading. Hindi  ka makakatawag o  makapagtext kapag walang balance ang account number ninyo.

Sa ngayon ang Pilipinas ang isa  sa contestant   na “texting capital” sa mundo (LAUGHING)

Nakatanggap ka na ba ng text na nagsasabi na ikaw ay nanalo ng miliyones?  Isa daw itong itong scam o panloloko.  Nang makatanggap ka ng text na nagsasabi  na ikaw ay nanalo ng malaking  pera,  Ano ang ginawa mo?

Sinasabi doon na tawagin mo si Atty, so and so, para  ma-claim ninyo ang inyong panalo.

Pag natawagan  mo na ay bibigyan ka ng instruction, na  lodan mo ang kanyang number para siya ang  makatawag  sa inyo. Pag ginawa mo ito ay nakapasok ka na lamabat ng panlilinglang ng grupong  ito.

Ano gusto ninyo ng sample? Experience ko mismo ang ibibigay ko na sample.  About 9:52 in evening of July 16, 2011, my mobile phone ring and I received a sms from # +639095665023 when I read the message: (I copy as it is written)

Congrats! The AUDITORS  of (PCSO) Inform You that your MOBILE SIM# Should one of  3subs. Lucky WINNERS WORTH  of (P850,000.00) DURING  23^RD  ANNIVERSARY CELEBRATION Handog ng P.c.s.o. Pre-draw via electronic On the spot raffle/Dti-permit#5646s2011/for more details I’m P.c.s.o Services information Incharged  Atty. Renato T. Gonzales Pls call to claim!!

Kaibigan protektahan ang iyong sarili mula sa hindi inaasahang mga scam ng premyo

• Gamitin ang iyong commonsense-(LAUGHING)
• Huwag magpadala ng anumang pera o magbayad ng anumang bayad sa paghahabol ng isang premyo o mga panalo sa lottery.
• Upang hindi kayo mabiktima ng ganitong text scam, huwag maniwala agad sa mga text messages nagsasabi na kayo ay nanalo ng kahit ano, lalo na kung hindi naman kayo sumali sa contest nila. The rule on sales promos is that winners should be notified by registered mail.
• Kung ikaw ay hinihingan ng kahit anong bayad na “processing fee”, chances are, peke ang contest na ‘yon. Walang legal na contest ang nanghihingi ng bayad o call card upang makuha mo ang premyo.

Nang ipost ko sa aking face book account ang text na  ito, napakarami ang nagbigay ng comment, tulad halimbawa ni:

1. Mona Muctar: “ nakupo..kakah alih, baka mayari kyo! mga walang magawa sa buhay yan..ilang beses na rin ako nakatanggap ng message na ganyan..MGA TAONG MAY SAYAD SA UTAK YAN..”
2. Joan Agustin Quilop: “Ganyn dn po aqu dati 1million dw tpos tnawagan aqu f panu dw ma claim ang prize..sbi ng nagpakilala n atty.bli dw aqu ng smartcard n 3..WORTH 1000,500,300.para dw sa cntrol # gnawa qu ung mga use n cardz ang bngay qu.e ala ng lod.ayun twag xa nagalt e minura qu. Dn..nw my bgo naman clang raket ingat mga ofw my magtxt hnge ng 2long 4 busnez or pakage..dw..dpt kilalanin ntn ung number ng pmlya ntn kc dmi n naloko yng mga tao n yn.”
3. Aveen Acuna-Gulo: “marami yan ka’. kwidaw lang ”
4. Roni Dusaban:  “ingat lang sa mga kagaya ni atty.renato t. gonzales..mga manloloko yan..”
5. Mona Muctar:  “may bago din raket ang mga WALANG HIYANG YAN..may nagtx: “Ito ang bago kong roaming nr..isave mo ito..magpapadala ako ng pakage at pera. ikumusta mo ako kay nanay at tatay..miss ko na kayo” WAAAAH, demonyo talaga..eh, wala na nga akong tatay, nangumusta pa… nireply ko sya..sige, pagdating mo dito, tuloy ka sa libingan ng tatay ko…at isunod na rin kita,…grrr!”  (LAUGHING)
6. Kiernel Ebrahim: “ wla yan magawa bpa naluko dn c anao kapatid ni misis ganyan dn nanalo dw cla pinabili cla ng tatlong smart card na tag 1,000 ag halaga tapos tnxt nla ung namber sa manloloko ayon awa ng diyos kahit piso wla cla nakuha….d kc nla snabi sa akn sna nabigyan ko cla ng babala….”
7. Kiernel Ebrahim: “ yan kc hirap sa ibang tao d nla pinagsasabi para masulo nla ayon 2loy nasulo dn nla ung panloloko sa kanila….buti nalng that time close na LBC kundi magpadala pa sana cla ng cash na 6,000 un kc sabi ng manloloko…..”
8. Noraida S. Chio:  “ kaka ali daming panloloko na ginagawa ngayon via modern technology. just like kahapon, i received an email from a close friend of mine na head din ng NGO dito sa cotabato, saying na he is in madrid, spain now at nawala ang wallet niya. Lumapit na daw sa embassy dun but wala daw tulong kaya he needs urgent help, pautangin ko daw ng $1,000. ipadala ko daw via western union dun sa friend niya kc nasama daw nawala mga IDs niya. i immediately advised my friend bout it and to safeguard his email address”

Ang sagot ko dito kay maam Noda, ay   D2 sa Upi may naloko din nakapaglod na sila ng 6 thousand pesos, nakapadala pa ng 25, 000 pesos, di nila sinabi kasi sikreto daw. Kaya bukas ito ang topic ko sa early morning, please to all FB friends please share your kuwento.

Maraming salamat po s a patuloy ninyong pagsuporta at pakikinig sa ating radio program na Buhay-buhay sa DXUP .…bukas sama-sama tayo muli sa ating segment na nakaka   ito ang inyong Kaka Alih. Sukran and Wassallam.