Magandang kaugalian sa pakikipag-usap sa kapuwa

(August 19, 2011-Biyernes- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host –Nancy Lawan)

Hostl/Nancy: “Ang  pakikipag-usap sa ating kapuwa ang pinaka-magandang ugnayan, ng tao sa kanyang kapuwa tao, subalit minsan ito  din  ang dahilan kong bakit may mga gulo o away, ang magkakamag-anak, magkakaibigan.  Pakinggan ang ibabahagi ni Kaka Ali ngayong umaga, namay pamagat na Magandang kaugalian sa pakikipag-usap sa kapuwa.

(Play- Intro-Nakaka)

Kaka Alih: “Good morning Nancy, oh tila hindi ka nakikinig sa usapan natin, wala ka bang ganang makinig? (LAUGHING)

Hostl/Nancy: Oh no,!  I am listening, very attentively, good morning Kaka, alam mo  tense lang ako, basta kayo na ang magpreresent…  (LAUGHING).

Kaka Alih: Tense?  Hayun, tense ng  isang dahilan  kong bakit hindi tayo maka-concentrete kong minsan sa ating kausap. At oras na na  hindi ka makaconcenrete sa sinasabi  ng inyong kausap, posibleng   mag-iiba ang pagkakaintindi mo sa mga sinasabi  ng  inyong kausap.

Alam mo Nancy, ang pakikipag-usap sa kapuwa ay mabibilang sa sining o art.  

Ang sining ay ang pagsasagawa ng maayos na gawain, kaya naman ang pakikipag-usap ay itinuturing na isang sining.   

Ang pagkikipag-usap ng isang tao sa kanyang kapuwa ay dapat na madaling maunawaan at nakapagbibigay din ng aral.  Samakatuwid, dapat ang pagsasagawa   ng pakikipag-usap sa kapuwa ay kailangang maayos, mayroong buhay at hindi nakakabagot sa pandinig ng inyong kausap.

Natural lang naman sa isang tao ang pakikipag-usap sa kanyang kapuwa, kakilala man o hindi.

 Ang pakikipag-usap ay magagamit sa ibat-ibang layunin. Magagamit ito sa iyong pagtatalumpati, pagdedebate, pagbibigay ng pahayag, saloobin damdamin,at instrumento din sa matagumpay na pagtuturo upang malaman ang mga kamalian at wastong pananalita.

Minsan may mga taong mahusay na kausap at may mga tao ding walang talento, salita ng salita wala namang kalaman-laman ang sinasabi at kung minsan ay nawawala na sa paksang pinag-uusapan. Sa ganitong klaseng kausap kailangan ang pang-unawa, maging maingat at gumawa ng paraan na maibalik o  maituwid ang inyong pinag-uusapan, o baka saan  na mapunta ang inyong pinag-uusapan. (LAUGHING)

Kinakailangan palaging  mahalaga ang paksa sa pakikipag-uusap, kailangan makuha mo ang atensiyon ng iyong kausap at kailangan kawili-wili ang mga paksa na inyong pinag-uusapan.

Nancy: Papaano Kaka Ali?  

Kaka Ali: Papaano? Para maiwasan ito, kailangan mo ng pagsasanay at pananaliksik, pagbabasa pagkatapos practice,  my friend. Ito  ang kailangan mo upang magkaroon ka ng kasanayan sa pagsasalita para sa pakikipag-usap sa inyong kapuwa, o baka magamit mo pa sa pakikipag-usap sa ibang nilikha ((LAUGHING).

Sa mga Bangsamoro may mga itinuturo noon  bakit noon? Dahil tila baga hindi natin napapansin   sa ngayon.

Buweno magbibigay ako ng  ilan sa mga magagandang kaugalian nila sa pakikipag-usap na kanilang itinuturo sa kanilang mga anak, pakinggan mo at baka may mapakinabangan ditto.

ü  Sanayin daw ang iyong sarili  sa pakikinig,  kaysa ikaw ang salita ng salita;

ü  Pag-isipan ng maigi ang mga sasabihin at iwasan sabihin ang hindi mo naman alam;

ü  Huwag itaas ang tono ng inyong boses, makipag-usap ng malumanay, kaaya-aya o yaong tamang tama na maririnig ng iyong kausaap;

ü  Huwag putulin ang sinasabi ng iyong kapuwa habang siya ay nagsasalita, hayaan matapos ang kanyang gustong ipaliwanag;

ü  Iwasan na masabi ang kanyang kamalian at kong sakaling hindi maiiwasan na dapat na ituwid ang sinasabi nito ay gawin sa isang matalinong pamamaraan;

ü  Hanggat maaari paunahin mo siyang magbigay ng kanyang gustong pag-usapan, kong sakaling kinakailangan na ikaw ang mauna ay sikapin na magugustuhan niya;

ü  Huwag ipilit ang tamang alam mo, bigyan din siya ng panahon na makasali siya sa mga paliwanag mo;

ü  Iwasan ang paglibak sa kapuwa, dahil maaaring magduda siya sa iyong pagkatao;

ü  Kong una pa ninyong pagkakakilala, iwasan na mapuri mo ang iyong sarili, baka mapagkalamalan kang mapagmalaki o hambog;

ü  Kinakailangan ang magamit na salita o lengguwahe ay alam ng kausap mo, huwag kang English ng English na pareho naman kayong T’duray, na ditto din pawang lumaki sa Upi.

ü  Huwag magbanggit  ng mga personal na bagay sa loob ng inyong tahanan,lalo na tungkol sa ginagawa ninyong mag-asawa (LAUGHING) kahit na ang kausap mo ay matagal ng kilala, dahil ipinagbabawal ng Islam ang pagbubunyag sa ginagawa ninyong mag-asawa.

Pansamantala   hanggang dito na lang muna ang ibabahagi natin Insha Allah (kong pahihintulutan ng Allah)  sa susunod na pagsasama natin sa himpapawid,  sa Lunes …mas lalo nating paiigtingin ang mga ibabahagi  ni Kaka Alih..   sa ating segment na  nakaka…. Sa ating programang buhay buhay sa DXUP FM.. ito ang inyong Kaka Alih. Sukran and Wassallam.